اخلاق حرفه‌ای در ایران قدیم

اخلاق حرفه ای در ایران قدیم

اخلاق در ایران قدیم مجموعه درس هاییه که در دو زمینه نگهداری زندگی و جنگ با شر خلاصه می شه. سیر اخلاق حرفه ای در ایران قدیم بیان کننده اینه که شغل و حرفه واسه هرکی واسه جنگ با شیطون بکار می رفت به خاطر این حرفه،مفهومی اخلاقی و مقدس تلقی می شده (فریور، 1386).قدیمی ترین قانون نامه مدنی که تمدن بشری سراغ داره، قانون حمورابیه. هرچند درآن به طور خاص به اخلاق در کار و تجارت پرداخته نشده ولی قوانین جزا در اون نقش کنترل بر جامعه رو داشت. مثل این قوانین می توان به قوانینی که بر علیه دزد و یا فرد بدهکار در اون گذاشته شده، اشاره کرد. در یه تیکه از مقدمه، حمورابی به بیان هدف خود از تنظیم قوانین می پردازه و اعلام می کنه که مقصودش اینه که:  «عدالت در زمین پیروز شه و فساد از بین بره و اونقدر باشه که قوی نتونه به ضعیف ستم کنه و این قانون مثل خورشید بر بالای سر سیاه بزرگان مردم بربیاد و زمین رو روشن سازه».متن قوانین، گرداگرد ستون در 34 ردیف به خط میخی نوشته شده که شامل 282 ماده در مورد حقوق جزا و حقوق مدنی و حقوق تجارته. این قانون که مجموعه ای از فرامین لازم الاجرا بود، به دستور حمورابی روی تخته سنگی حک شده و در گذرگاه اصلی اومد و شد مردم در شهر بابل قرار داده شده بود. قوانین حمورابی1، همه جنبه های زندگی رو در بر می گیرند، از ازدواج تا مالکیت، کسب وکار، دستمزد، مالیات و حتی خدمت نظامی. حمورابی اولین دولتمرد در جهان بود که تعیین دست کم دستمزد رو که این روزا در کشورهای صنعتی رعایت می شه، به شکل قانون دربیاره و تکلیف دولت قرار داد. دولت تا حدودی اندازه اندازه اجناس و دستمزدها رو مشخص می کرد. در قانون نامه حمورابی اندازه مزد بنّا و خشت زن و خیاط و سنگ تراش و نجار و جاشو و چوپان و کارگر مشخص شده بود (پیرنیا،1370). در تاریخ اساطیری ایران خصوصا در دولت های پیشدادیان و کیانیان دستگاه ها و ادارات منظمی وجود داشت. بزرگان مملکتی، مسئولین ذی ربط و کسائی که در رده ها و دیوان های کشوری و لشکری و جنگی قرار می گرفتن، حق و حقوق رو نسبت به خود احساس می کردن و می خواستن با ادای حق و اجرای اون دین خود رو به مردم پرداخته باشن. مردم هم که مشاغل و حرفه های آزادی داشتن خود رو مسئول             می دونستن و تلاش می کردن این روابط رو به شکل صمیمی اما با رعایت حدود و مرزهای اون که نشأت گرفته از قانون بود، حفظ کنن. صفات و ویژگی هایی که موجب استواری این اعمال می شد بالاترین درجه ارزش های الهی به حساب می اومد (فتح الله زاده، 1386).

مطلب مشابه :  ۱۰ غذایی که در سفر به آنکارا باید امتحان کنید

اخلاق در ایران قدیم با هدف تعلیم دیانت، جربزه و میونه روی سروسامون می پیدا کرده. از زمان داریوش انجمن های جورواجور حرفه مندان و پیشه وران در سراسر امپراتوری ایران شکل گرفت و به دنبال اون معنی حرفه رو به رشد شد. سیر اخلاق حرفه ای در ایران قدیم نشون گر اینه که شغل و حرفه واسه هرکی خویشکاری اون تلاقی می شد و باید هم چون توانایی ذاتی و اکتسابی در راه جنگ با شیطون به کار می رفت به خاطر این حرفه مفهومی اخلاقی و مقدس پیدا می کرد (فریور، 1386).

بررسی نظام جبران خدمت در زمان هخامنشی نشون میده  که دستمزد و جیره طبقه بندی می شد و هرکی به نسبت مهارت و اندازه کار حقوق دریا فت می کرده. حقوق پایین تر کارگران ساده با ساز و کارایی مثل پاداش های روزانه، ماهانه، کمک شاهانه به ویژه در زمان داریوش و اضافه حقوق، سختی کار جبران می شده. زنان مرخصی پس از زایمون داشته و قابله های اونا هم مشمول پاداش و دستمزد می شده ان. حقوق زن و مرد واسه کار برابر و برابر بوده. زن ومرد از امکان کارآموزی و ارتقا شغلی برابر بهره مند می شده و البته در بین مردم عادی بانوان مدیر، بیشترین حقوق رو دریافت می کرده ان. از طرفی همه اعضای خونواده هم دستمزد می گرفته ان (نمازی، 1386).

بیانیه های کوروش و داریوش پس از فتوحاتشان بیان کننده اینه که اخلاق حرفه ای در همه شئونات (اخلاق جنگ، اخلاق رهبری، اخلاق روابط بین الملل، اخلاق کار و چیزای دیگه ای به جز اینا) براشون مسئله بوده و سرودهای زرتشت هم پر از اندرزهای اخلاقی در مناسبات کاری و رفتار ارتباطیه و ما به قدمت تمدن مشرق زمین اخلاق کار داشته ایم اما نه به شکل جدید و این ها واسه ما مبانی و میراث بزرگیه (قراملکی،1386). اخلاق در دوره ساسانیان اخلاقی بیشترً اوستایی بود که هم وجهه مادی زندگی رو مورد توجه قرار می داد و هم وجهه الهی اون رو و ارزش های اخلاقی آرمانگرایانه، بیشتر خدا محور و آدم ساز بودن و روشی میونه رو پیشنهاد می کردن. چیزی که به عنوان اخلاق در این دوره قابل باز تعریفه مجموعه ایه نامنسجم از صفات خوب موافق با ذات آدم. این صفات خوب، در عمل یا به دلیل ضرورت های زندگی اجتماعی آدم تا اندازه ای قابل حصول ان و یا به دلیل تسلیم محض به دستورات دینی و باور به وعده های اون جهانی (خانلری،1386).

مطلب مشابه :  شکل های جور واجور روش های هدف دار تنظیم هیجان از نظر بقیه نظریه پردازان