تعریف کم­توانی ذهنی از دیدگاه روان شناختی

کم­توانی ذهنی

2-1-8-1- تاریخچه کم­توانی ذهنی

بعضی وقتا ما نیاز داریم بدونیم وضعیتی که داریم چیجوری بوجود اومده و در آینده چیجوری هستیم. در زیر دیدگاههای تاریخی و نقل قول­های روشنی از گذشته، حال و دیدگاههای آینده درباره معلولیت آورده شده. واقعیت سخته، جامعه در هر کشوری هنوز ناراحت از این فرضیه س که افراد معلول آدمای کاملی نیستن و پس حق انتخاب فرصتهایی رو که در دسترس بقیه آدما به عنوان یک حق طبیعیه، ندارن (دارت[1]، 1992).

عقب­ماندگی ذهنی یا به اصطلاح دیگر مشکل رشد قدرت ذهنی موضوع تازه و جدیدی نیس، بلکه در هر دوره و زمان آدمایی در جامعه وجود داشته­ان که از نظر فعالیت­های ذهنی در حد طبیعی نبوده­ان. به ویژه از روزی که بشر زندگی اجتماعی رو شروع کرده موضوع کسائی که به عللی قادر نبودن خود رو با جامعه هماهنگ کنن مطرح بوده. جامعه واسه مصلحت، تعصب یا سالم­سازی این افراد رو تحمل کرده، عده­ای رو زندونی و یا به مرگ محکوم می­کرد. از مجموعه مدارک بدست اومده اینجور برداشت می­شه که تا قرن هیجدهم میلادی این افراد مورد توجه و لطف نبوده­ان. واقعا اولین دوره­ی توجه به مسائل بیماران روانی و عقب­ماندگی ذهنی انقلاب کبیر فرانسه و برابری حقوق بشر بود (میلانی فر، 1392). در طول تاریخ افراد دارای معلولیت متفاوت با هنجارهای مناسب اجتماعی درمان می­شدن. روش­های درمانی نامناسب و ناعادلانه در اون دوره زمانی به وسیله بعضی جوامع، قابل قبول بود. 1-در یونان قدیم این افراد رو می­کشتند یا در جنگل آزاد می­کردن.2- در دادگاه امپراتوری روم اونا رو به عنوان دلقک واسه تسلط نگه می­داشتن.3- در اسپانیا اونا رو در دادگاه تفتیش عقاید می سوزوندن.4- در آمریکا آدمایی که به وسیله خونواده­هاشون ساپورت نمی­شدن رو، در سلولهایی در موسسات تربیتی نگه می­داشتن و مردم واسه ورود به این سلولها و تماشای این آدما به عنوان عجایب پول پرداخت می­کردن. 5- در قرن نوزدهم در اروپا این افراد در یتیم­خونه و تیمارستان نگه­داری می­شدن و صفات انسانی رو از دست می­دادن. 6-  در آمریکا از این کودکان در خونه­ها مراقبت می­شد و اجازه ورود به جامعه، مدرسه و انجام فعالیت­ در جامعه رو نداشتن. 7- در سال 1848 در ماساچوست “موسسه­ای واسه احمقها” تاسیس شد. 8- در سال 1907 در آمریکا عقیم سازی اجباری افراد معلول واسه جلوگیری از انتقال صفات نامرغوب شروع شد و بسیار درمان­های نامناسب دیگر. در دهه­های گذشته دید افراد معلول نسبت به گسترش زندگی جداگونه و طبیعی و جنبش خود حمایتی زیاد شد (وارد[2]، 1996).

مطلب مشابه :  اهمیت دیجیتال مارکتینگ در کسب و کارا

در جایی دیگر میخونیم که اولین مراجعه به تاریخ کم­توان کم­توانی ذهنی به پاپیروس مصر در سال 1552 قبل از میلاد بر می­شه. یونانیان قدیم و رومی­ها احساس می­کردن که کودکان با کم­توان ذهنی متولد می­شن، چون خدایان عصبانی شده بودن. بیشتر کودکان با کم­توانی ذهنی شدید به جای رشدکردن مجاز به مرگ بودن. قبل از قرن هیجدهم جوامع در چگونگی و معنی سازی کم­توان ذهنی فرق داشتن. افراد با عقب­ماندگی ذهنی کم از دید اجتماعی افراد شایسته­ای بودن، شناسایی نمی­شدن و درمان خاصی هم دریافت نمی کردن و کسائی که مشکلات شدیدتری داشتن مراقبت­هایی از خونواده­هاشون یا در صومعه دریافت می­کردن ( بیرن-اسمیت وهمکاران[3]، 2006 و  هریس[4]، 2006). اولین برنامه نظام دار و مستند از دخالت کودکان معلول ذهنی در سال 1799 در فرانسه ارائه شد. بعد از انقلاب کبیر فرانسه و صنعتی­شدن دولت­ها بحث از برابری حقوق بشر بنا نهاده شد و تعلیم و تربیت واسه کسائی که به سن تحصیل رسیده بودن، قرار داده شد. در قرن نوزدهم ایتارد اقدام به تربیت یک کودک وحشی کرد. روشهای تربیتی ایشون در این مورد خیلی موثر واقع نشد ولی این خود شروعی تازه واسه پیدایش روش­های جدید آموزشی و تربیتی واسه کودان عقب­مونده ذهنی گردید ژان مارک ایتارد یه برنامه طبق مهارت واسه یک کودک وحشی رو پیشرفت داد. ده سال بعد سگن شاگرد ایتارد کتابی به نام درمان اخلاقی، بهداشت و آموزش کودکان عقب­مونده نوشت و در این کتاب روش «حواس حرکتی» در آموزش کر و لال­ها استفاده کرد. هم اینکه به روش استادش یه برنامه آموزش منظم به نام آموزش فیزیولوژیکی و اخلاقی در بیمارستان سالپیتر فرانسه ارائه داد (بیرن-اسمیت و همکاران، 2006). کارای سگن باعث شد که ماریا مونته سوری از ایتالیا به آموزش و پرورش کودکان عقب­مونده ذهنی و کودکان کودکستانی بپردازد. در آخر در قرن بیستم بود که عقب­ماندگی­هایی که به دلیل مشکل­های متابولیکی، مشکل­های کروموزومی، مریضی­های مادرزادی در زمان بارداری و مشکلات زایمون و چیزای دیگه ای به جز اینا در کودکان ایجاد می­شن، کشف شدن و راه واسه تحقیق و درمان این افراد جفت و جور شد (دوست دار، 1388).

مطلب مشابه :  تعقل و تفکرانتقادی  در منابع اسلامی

 

2-1-8-2- تعریف کم­توانی ذهنی

تا سال 1950 میلادی تعریف کم­توانی ذهنی طبق هوشبهر انجام می­شد، اما کم کم متخصّصان به این نتیجه رسیدندکه این تعریف کامل نیس و بیشتر از درمان و آموزش بر مراقبت روزمرّه و نگهداری تاکید می­کنه. در سالهای گذشته معنی مهارت­های سازشی نقش مهمی در تعریف و طبقه­بندی افراد کم­توان ذهنی اجرا می­کنه (هاردمن و همکاران، 2002؛ ترجمه علیزاده و همکاران، 1388).

[1]. Dart

[2]. Ward

[3]. Birn-Smith & et al

[4]. Harris