دانلود پایان نامه روانشناسی با موضوع حمایت اجتماعی

استاندارد احساس خودکارآمدی شرر و همکاران (1982) با ضریب آلفای کرونباخ 81/0 و نیز پرسشنامه شبکه روابط اجتماعی و ادراک بیماری اقتباس شده از پایان نامه رضایی دادگر استفاده شده است.
3-3- روش تجزیه و تحلیل داده ها:
در پژوهش حاضر ابتدا جهت پردازش داده ها از آمار توصیفی شامل جدولهای توزیع فراوانی و توزیع نسبی، محاسبه شاخصهای مرکزی و پراکندگی و نمودار استفاده خواهد شد. آنگاه با توجه به تبیینی یا توصیفی بودن پژوهش، از آزمونهای آماری متناسب با فرضیه ها (آزمون کروسکال والیس، برای سنجش رابطه بین پایگاه اقتصادی اجتماعی و استراتژیهای مقابلهای؛ آزمون ضریب همبستگی اسپیرمن برای سنجش رابطه بین شبکه روابط اجتماعی، حمایت اجتماعی، احساس خودکارآمدی و ادراک بیماری) استفاده شد.
3-4- جامعه آماری، حجم نمونه و روش نمونهگیری:
3-4-1- جامعه آماری
جمعیت آماری شامل کلیه بیماران ام اس عضو انجمن ام اس همدان میباشد. طبق گزارش این انجمن بیش از یکهزار نفر بیمار اماس در این شهر وجود دارد که 946 نفر آنها عضو انجمن هستند.
3-4-2- حجم نمونه:
با توجه به آن که محدودیتهای تحقیق امکان تمامشماری در یک تحقیق را به محقق نمیدهد، نمونهگیری روشی است برای انتخاب تعداد کمتری از افراد جامعه آماری، به طوریکه این تعداد که آن را جمعیت نمونه مینامیم، بتواند تا حد مطلوبی بیانگر جمعیت آماری تحقیق باشد (ببی، 1388).
در این تحقیق، برای تعیین حجم نمونه از فرمول عمومی کوکران که در آن احتمال وجود صفت استراتژی مقابلهای و عدم وجود صفت 0.5 در نظر گرفته میشود استفاده شده است.
n= ==270
N= حجم جامعه آماری
n= حجم نمونه
p=احتمال دارا بودن صفت
q= احتمال دارا نبودن صفت (q =1-p)
d= مقدار اشتباه مجاز
n=270
بدین ترتیب جمعیت نمونه برابر 270 با بهره گرفتن از فرمول کوکوکران 270 نفر بدست آمد ولی حدود 18 پرسشنامه بدون پاسخ عودت داده شد بدین ترتیب 252 نفر در این مطالعه شرکت داشتند.
3-4-3- روش نمونهگیری:
روش نمونه گیری از نوع نمونهگیری در دسترس است و داده های این پژوهش از بیماران مراجعه کننده به انجمن ام اس در فاصله زمانی دو ماه گردآوری شد و بخش از داده ها نیز از طریق سایت انجمن ام اس جمعآوری شد.
3-5- واحد تحلیل و مشاهده:
واحد تحلیل و مشاهده در این تحقیق همه بیماران عضو انجمن اماس همدان میباشد که با مراجعه به هریک از نمونه های انتخابی اطلاعات مورد نیاز از آنها جمعآوری خواهد شد.
3-6- تعریف مفاهیم و نحوه سنجش آنها:
این بخش شامل تعریف مفهومی و عملیاتی هریک از متغیرهای تحقیق است. تعریف مفهومی در واقع، صفات اصلی مفهوم را به طور نظری مشخص میکند و قالبی ارائه میدهد که به وسیله آن، حدود و ثغور و یا به عبارتی سطح مفهوم را معین میسازد. تعریف مفهومی راه را برای تعریف عملیاتی یعنی مراجعه به مصادیق آن مفهوم هموار میکند. تعریف عملیاتی یعنی برقرار ساختن ارتباط بین مفهوم و مصداق آن در واقعیت و دنیای عینی. به بیان دیگر این نوع تعریف نحوه اندازهگیری متغیر را توصیف میکند. در این تعریف محقق میکوشد مفاهیم انتزاعی متغیرها را به امور قابل مشاهده و بررسی برگرداند (رفیعپور، 1382).
در این تحقیق تلاش میشود تا متغیرهای مستقل و وابسته تحقیق، اولاً بهصورت عملی تعریف شوند و ابعاد مورد سنجش آنها مشخص گردد، سپس نحوه سنجش آنها، اعم از ابزار سنجش (طیف، پرسش منفرد، مجموعهای از پرسشها، سازه)، سطح سنجش (اسمی، ترتیبی، فاصلهای، نسبی) و موقعیت آنها در پرسشنامه تحقیق، بیان میگردد.
براساس فرضیات مطرح شده در فصل دوم، مفاهیمی که باید در این بخش تعریف شوند عبارتند از: استراتژیهای مقابلهای، پایگاه اقتصادی-اجتماعی، شبکه روابط اجتماعی، حمایت اجتماعی، خودکارآمدی و ادراک بیماری.
3-7- متغیر مستقل (پایگاه اقتصادی-اجتماعی)
متغیر پایگاه اقتصادی – اجتماعی که منظور از آن موقعیت افراد نسبت به دیگران در سلسله مراتب اجتماعی است، متغیر پیچیدهای است که با توجه به معرفهایی مانند درآمد، منزلت شغلی، سطح تحصیلات و موقعیت خانوادگی سنجیده میشود و تعیین کننده جایگاهی است که جامعه برای نقش خاصی قائل است. در پژوهش حاضر برای ساختن شاخص پایگاه اقتصادی – اجتماعی از 3 متغیر هموزن و استاندارد شده منزلت شغلی (در صورت شاغل نبودن پاسخگو، منزلت شغل پدر پاسخگو) تحصیلات پاسخگو و میزان درآمد ماهیانه خانوار استفاده خواهد شد. پس از ارزشگذاری حدود هر متغیر و احتساب نمره کامل برای هر آزمودنی نمرات رتبهبندی شده و در نهایت پاسخگویان در سه گروه با پایگاه اقتصادی – اجتماعی بالا، متوسط و پایین قرار خواهند گرفت.
جدول 3-1گویههای اندازهگیری پایگاه اقتصادی – اجتماعی
ردیف
گویه ها، سوالات
سطح سنجش
1
تحصیلات پاسخگو
ترتیبی
4
منزلت شغلی
ترتیبی
5
میزان درآمد
فاصلهای
3-8- شبکه روابط اجتماعی:
مفهوم شبکه روابط اجتماعی برای توصیف مجموعه پیچیده روابط بین افراد بهکار میرود. در این بیان جامعه چیزی بیش از افراد و روابط اجتماعی نیست (کامران و ارشادی 1388).
برای سنجش مفهوم شبکه روابط اجتماعی بیماران اماس از شاخصهای زیر استفاده شده که از پایاننامه رضایی دادگر اقتباس شده است. (رضایی دادگر 1390).
جدول 3-2 شاخصهای سنجش شبکه روابط اجتماعی:
دیف
عبارات
سطح سنجش
1
با دوستان ام اسی ام روابط صمیمی زیاد دارم.
فاصلهای
2
وقتی با دوستان ام اسی ام هستم جدیدترین اطلاعات در مورد ام اس بین ما رد و بدل می شود.
فاصلهای
3
وقتی از بیماری خود خسته می شوم با دوستان ام اسی خود دردودل می کنم.
فاصلهای
4
در انجمن ام اس با دیگر ام اسی ها همکاری و مشارکت دارم.
فاصله ای
5
از هرگونه کمک کردن به دیگر ام اسی ها دریغ نمی کنم.
فاصله ای
3-9- حمایت اجتماعی:
حمایت اجتماعی عبارت است از کسب اطلاعات، کمکهای معمولی، طرح یا توصیه سلامتی، حمایت عاطفی از سوی دیگران مهم، مانند همسر، بستگان، دوستان و نیز تماسهای اجتماعی با نهادهای مذهبی (تیلور، 1997). به عبارت دیگر به مجموعه پشتیبانیهایی که افراد را قادر میسازد تا توانایی رویارویی با مشکلات روزمره و بحرانهای زندگی را داشته باشند، حمایت اجتماعی گفته میشود.
تعریف عملیاتی: برای سنجش حمایت اجتماعی به تبعیت از رویکرد راتوس (1990)، ساراسن، ساراسن و پیرسون (1990) و ولمن (1992) از ابعاد مدنظر انها سه بعد حمایت هیجانی/عاطفی، حمایت ابزاری/عملی و حمایت اطلاعاتی/ آگاهکننده استفاده شده است. هر سه گویه در سطح سنجش ترتیبی بوده و از جمع زدن آنها شاخص حمایت اجتماعی در سطح سنجش فاصلهای به دست میآید.
پرسشنامه حمایت اجتماعی توسط خداپناهی و همکارانش (1388) ساخته شده که مقیاسی برای سنجش حمایت اجتماعی بیماران مزمن میباشد. پرسشنامه دارای 79 گویه است که 34 گویه آن حمایت (عاطفی، اطلاعاتی و ابزاری) را میسنجد و لذا این گویه ها از پرسشنامه استخراج شد. ضریب آلفای بدست آمده در تحقیق خداپناهی 97/ . بوده است. این پرسشنامه در قالب درجه بندی لیکرت و به صورت چهاردرجهای به گویه ها پاسخ داده میشود. برای کمیسازی پاسخها به درجهبندیها از یک تا چهار نمره داده میشود. گویه های یک تا 18 حمایت عاطفی، گویه های 19 تا 28 حمایت اطلاعاتی و 29 تا 34 حمایت ابزاری را می سنجند.
جدول 3-3 شاخصهای سنجش حمایت اجتماعی
سطح سنجش

مطلب مشابه :  مقاله رایگان درباره ویژگی های شخصیت-پایان نامه آماده-فروش فایل

گویه ها
ردیف
اطمینان دارم از اینکه در خانواده کسی هست که مرا بخواهد.
1
خانواده ام تلاش می کنند من موقعیت قبلی ام را بدست آورم
2
اطمینان دارم در خانواده ام کسی هست که مرا در هر شرایطی پذیرفته است.
3
اطمینان دارم در کنار خانواده ام احساس امنیت کافی دارم.
4
خانواده ام این احساس را در من بوجود آورده است که فرد باارزشی در خانواده هستم.
5
اطمینان دارم که خانواده ام نسبت به وضعیت من نگران هستند
6
می دانم که برای خانواده ام مهم هستم
7
می دانم در خانواده ام افرادی وجود دارند که در هر شرایطی تسلی بخش من هستند.
8
می دانم خانواده ام وقتی حال بدی دارم، به من علاقمندند.
9
در خانواده ام افرادی وجود دارند که به من این اطمینان را می دهند که به آنها تکیه کنم.
10
خانواده ام در من این احساس را به وجود آورده است که به آنها اطمینان کنم.
11
بارها دیده ام که خانواده ام برای ایجاد حس امید در من تلاش کرده اند.
12
میدانم وقتی که ناراحت هستم خانواده ام سعی می کنند مرا سرحال بیاورند.
13
اطمینان دارم از اینکه بیماری ام در روابط عاطفی من و خانواده ام تغییری ایجاد نکرده است
14
احساس می کنم که لازم است هنگام درمان خانواده ام مرا تشویق به تحمل کنند.
15
اطمینان دارم از اینکه خانواده ام با من به گونه ای رفتار می کنند که برای دیگران مهم تلقی شوم.
16
اطمینان دارم که خانواده ام از من به خاطر بیماری شکایتی ندارند.
17
خانواده ام مرا در مقابل سوالات و نگاه های آزاردهنده دیگران محافظت می کنند.
18
خانواده ام مرا هدایت می کنند که با توجه به بیماری ام چگونه رفتار کنم.
19
این را فهمیده ام که وقتی در خانواده صحبت از بیماری من می شود، پس از مدت کوتاهی موضوع را تغییر داده اند.
20
هر وقت غمگین بوده ام خانواده ام حواس مرا، منحرف کرده است.
21
خانواده ام تلاش می کنند تا جایی که امکان دارد تکالیف مناسبی به من محول کند.
22
خانواده ام مرا در تصمیماتی که می گیرم، تأئید می کنند.
23
وقتی در موقعیت دشواری قرار دارم، با خانواده ام به طور مشترک فکر می کنیم که چه باید کرد.
24
خانواده ام درباره اینکه بیماران دیگر چگونه با این بیماری کنار می آیند اطلاعاتی به من داده است.
25
خانواده ام درباره چگونگی مواجهه با مشکلات ناشی از بیماری ام، راه حل هایی را به من پیشنهاد کرده است.
26
در خانواده ام فردی وجود دارد که پیشنهادات مفیدی برای پیشگیری از اشتباهات احتمالی به من بدهد.
27
خانواده ام به گونه ای مرا حمایت می کند که در مقابل بیماری ام خویشتن دار باشم.
28
می توانم درک کنم خانواده ام مرا بر می انگیزد که با وجود بیماری توان انجام کار را دارم.
29
می توانم درک کنم که خانواده ام به من نشان می دهد چگونه در موقعیت های دشوار قبلی موفق شدم.
30
خانواده ام با برنامه ریزی کار من را سبک می کنند.
31
در خانواده ام فردی وجود دارد که در مواقع تصمیم گیری های مهم مرا حمایت می کند.
32
به هنگام مراقبت های پزشکی خانواده ام مرا همراهی می کنند تا تنها نباشم.
33
خانواده ام تلاش می کنند تا ارتباط من با دیگران قطع نشود.
34
3-10- احساس خودکارآمدی:
خودکارآمدی شامل یکی از مجموعه باورهای فرد است که نقش اساسی در برقراری تعادل در زندگی آدمی و بالا بردن کیفیت زندگی انسانها ایفا میکند (رضائی، 1383).
در این پژوهش برای سنجش خودکارآمدی از پرسشنامه خودکارآمدی عمومی (GSE) شرر و همکاران (1982) استفاده میشود. این پرسشنامه در مقیاس لیکرت و با 17 سوال تدوین شده است که در مقابل هر سوال 5 گزینه از کاملاً موافقم تا کاملاً مخالفم وجود دارد و نمرات آنها نیز از 1 تا 5 تغییر میکند (بیرامی، 1385). پایینترین نمره 17 و بالاترین نمره 85 است پایایی این مقیاس در پژوهش فولادوند (1386) از طریق آلفای کرونباخ 81/0 و در پژوهش بیرامی 79/0 بدست آمده است
جدول 4-3: گویه های احساس خودکارآمدی
ردیف
گویه ها
سطح سنجش
1
وقتی طرحی می ریزم مطمئن هستم می توانم آن را انجام دهم.
فاصلهای
2
یکی از مشکلات من این است که وقتی می بایست کاری را انجام دهم، نمی توانم از عهده آن برآیم.
فاصلهای
3
اگر نتوانم کاری را بار اول انجام دهم، به تلاشم برای آنجام آن ادامه می دهم.
فاصلهای
4
وقتی اهداف مهم برای خود تعیین می کنم، به ندرت برای آنها دست می یابم.
فاصلهای
5
قبل از تمام کردن کارهایم، آنها را رها می کنم.
فاصلهای
6
از روبرو شدن با مشکلات اجتناب می کنم.
فاصلهای
7
در صورتی که کاری خیلی پیچیده به نظر برسد، حتی زحمت امتحانش را به خود نمی دهم.
فاصلهای
8
هنگامی که کاری را باید انجام دهم آن قدر پایداری می کنم تا آن را تمام کنم.
فاصلهای
9
وقتی تصمیم به انجام کاری گرفتم به طور جدی و دقیق روی انجام همان کارتمرکز می کنم.
فاصلهای
10
هنگامی که سعی می کنم کار جدیدی بیاموزم، اگر در ابتدا موفق نشوم بزودی آن را رها می کنم.
فاصلهای
11
وقتی مشکلات غیر مترقبه ای برایم رخ می دهد، به خوبی از پس آن بر نمی آیم.
فاصلهای
12
از یادگیری مطالب جدید هنگامی که به نظرم مشکل بیایند اجتناب می کنم.
فاصلهای
13
شکست باعث تلاش بیشتر من می شود.
فاصلهای
14
به توانایی خود برای انجام کارها اعتماد ندارم.
فاصلهای
15
به خودم متکی هستم.
فاصلهای
16
به سادگی تسلیم می شوم.
فاصلهای
17
توانایی برخورد با اغلب مشکلاتی را که در زندگی برایم پیش می آید، ندارم.
فاصلهای
3-11- ادراک بیماری:
ادراک بیماری یعنی درک فرد نسبت به بیماری که مبتنی بر شناخت است شناخت به افکار و تفسیرهای فرد در مورد رویدادها یا ارتباط وی با آنها اشاره دارد (بزازیان، 1388: ص 71) در این پژوهش ادراک بیماری در سه بعد یعنی نگرش بیمار نسبت به بیماری، علل آغازین بیماری، باور به موثر بودن درمان و قابل کنترل بودن بیماری در نظر گرفته شده که برای سنجش آن از گویه های زیر استفاده شده است. این پرسشنامه از پایاننامه خانم رضایی دادگر تحت عنوان پذیرش سبک زندگی پیشگیرانه در بیماران دیابتی و عوامل موثر بر آن اقتباس شده است.
در اینجا هم برای از نمرهگذاری لیکرت استفاده میشود که گویه ها به ترتیب از کاملاً موافقم تا کاملاً مخالفم را در بردارد.
ردیف
گویه ها
سطح سنجش
1
از ام اس متنفرم
فاصلهای
2
به نظرم کنترل بیماری ام اس به دست خود فرد می باشد.
فاصلهای
3
خواست خدا بوده که ام اس بگیرم.
فاصلهای
4
بروز ام اس را در خودم یک بدشانسی می دانم.
فاصلهای
5
به نظرم درمان ام اس غیرممکن است.
فاصلهای
3-12- استراتژیهای مقابلهای:
طبق تعریف استراتژی های مقابله آن دسته از تلاش های شناختی و رفتاری را در بر میگیرند که به منظور کاهش استرس های درونی یا بیرونی صورت میگیرند (فولکمن و لازاروس). به بیان دیگر مقابله تلاشی است که با هدف کنترل و غلبه بر مقتضیات و وقایع بحرانی صورت میگیرد. این مقتضیات مبین چالش، تهدید، خطر، صدمه یا منفعتی برای فرد هستند (لازاروس، 1991).
شاخصهای سنجش استراتژیهای مقابلهای پرسشنامه ساخت یافته لازاروس می باشد که دارای 66 ماده است. و دارای 8 خرده آزمون به شرح زیر میباشد.
1.مقابله رویارویانه: در این نوع از مقابله فرد با بکار بستن مقابله کارآمد مسئلهمدار از مهارتهای شناختی برای حل مسئله استفاده میکند.
2. فاصله گرفتن: فرد سعی میکند از مسائل تنشزا بدون حل کردن آن فاصله بگیرد که در درازمدت باعث بوجود آمدن استرس و وخیم تر شدن سلامت عمومی میشود.
3. خویشتنداری: استفاده از راهبردهای مقابلهای موثر و متناسب با تغییر و تنش محسوب میشود و از سوی دیگر خود زمینهساز فضای روانی سالمی است که در پرتو آن شناخت صحیح و ارزیابی درست موقعیت تنشزا جهت انتخاب راهکار مقابلهای موثر، میسر میسازد.
4. طلب حمایت اجتماعی: استفاده از حمایت اجتماعی برای کاهش تنش حاصل از فشارها خصوصاً بیرونی، در صورت توامان بودن با عزت نفس به فرد کمک موثری خواهد کرد.
5. پذیرش مسئولیت: تمرکز فرد بر مسئولیت خود در ارتباط با عامل استرسزا.
6. گریز – اجتناب: مقابله اجتنابی به عنوان راهبردی کوتاه مدت کارآمد شناخته شده است اما در دراز مدت مانع سازش روانشناختی میشود و نشانه های درماندگی مانند افسردگی را افزایش میدهد.
7. حل مدبرانه مسئله: بر این اساس حل مسئله برنامه ریزی شده و راه های مقابلهای با مشکل مستقیماً بررسی میشوند و معمولاً با یافتن راهحل های مناسب برای مشکل، رضایت روانی حاصل میشود.
8. ارزیابی

دیدگاهتان را بنویسید