معنی شناسی اخلاق از دیدگاه روان شناختی

معنی شناسی اخلاق

2-1- معنی اخلاق

در فرهنگ مشخص (1371)، اخلاق به معنی اخلاق ها، طبیعت باطنی، ذات داخلی و هم به عنوان یکی از شعب حکمت عملی خونده شده و افزوده: اخلاق علم بد و خوب و خوی ها و تدبیر انسانه واسه نفس خود یا یک تن خاص. اخلاق در اصطلاح، تعاریف و کاربردهای مختلفی داره که به وسیله محققان بخش اخلاق ارائه شده.

ابن مسکویه، ترجمه زنجانی (1375) ، در تعریف خلق میگه:«خلق همون حالت نفسانیه که آدم رو به انجام کارایی دعوت می کنه، بدون اینکه نیاز به تفکر و اندیشه داشته باشه » همین معنی رو                فیض کاشانی، (1388) آورده: به اون که خوی یعنی هیئتی استوار با نفس که افعال به آسونی و بدون نیاز به فکر و اندیشه از آن صادر می شه. بعضی هم اخلاق رو تنها بر فضایل اخلاقی گفته می کنن و اون رو در مقابل ضد اخلاق به کار می برند(فرانکینا،1376). ملاصدرا اخلاقیات رو این جور تعریف می کنه: اخلاق جمع خلق و به معنی یه سری از صفات راسخ نفسانی تعریف می شه و صفات پایداری هستن که باعث می شن تا آدم، کارای متناسب با این صفات رو بدون تفکر و تامل و خیلی راحت بکنه (ریسمانباف، 1388). می توان اخلاق رو در اصطلاح عالمان دین اسلام، این جور جمع بندی کرد که      «اخلاق کیفیتی واسه نفس آدمیه که رفتارهایی متناسب با اون از آدم بروز می کنه» یعنی اگه کیفیت نفس خوب باشه، کارای خوب و اگه بد باشه کارای بد صورت می گیرد؛ پس اخلاق به اخلاق حسنه و خوب و اخلاق رذیله و بد تقسیم می شه. این کیفیت نفسانی ممکنه به شکل غیر راسخ و یا به شکل ملکه در بیاد (مصباح،1388).

مطلب مشابه :  تقسیم بندی مشاغل طبق استرس

2-1-2- طبقه بندی علم اخلاق

علومی که اخلاق رو مورد بررسی قرار می دن جور واجور هستن و هر کدوم از جهت خاصی به موضوعات و امور اخلاقی می پرازن که ازجمله می توان به علم اخلاق، اخلاق توصیفی، اخلاق هنجاری، فرا اخلاق و فلسفه اخلاق اشاره کرد.

2-1-2-1- علم اخلاق

مرحوم نراقی(1383) در کامل السعادات، علم اخلاق رو اینجور بیان کرده: «علم اخلاق علم صفات مُهلِکه و مُنجِیه و چگونگی موصوف شدن و متخلق گردیدن به صفات نجات بخش و آزاد شدن از صفات هلاک کننده می باشه». در تعریف دیگر علم اخلاق، علمیه که از ملکات انسانی که مربوط به قوای نباتی و حیوونی و انسانی اونه صحبت می کنه و اون رو به فضایل و رذایل اخلاقی آشنا می کنه تا بتونه صفات فاضله رو کسب کرده و از رذایل دوری کنه (علامه طباطبایی، 1364). و یا اینکه علم اخلاق، علمیه که از شکل های جور واجور صفات خوب و بد، صفاتی که ارتباط با افعال اختیاری آدم داره و از کیفیت اکتساب این صفات و یا دور کردن صفات رذیله بحث میکنه (مصباح یزدی، 1376).