منابع مقاله درباره بازنشستگان، سرپرست زن، توسعه خود

ل 1310، نظام‌نامه صندوق احتیاط ادارات طرق در چهارده ماده که مشتمل بود بر مراقبت‌های صحی و اعطای پاداش نقدی به وراث کسانی که به سبب انجام وظیفه فوت یا از کار افتاده می‌شدند، به تصویب رسید. لذا شکل‌گیری نظام تامین اجتماعی در ایران نیز از آغاز تاکنون با توجه قلمرو فعالیت‌های آن و افراد تحت پوشش، دارای تغییرات قانونی زیادی بوده است ؛ هر چند که در این تغییرات و تحولات عناوین و قوانین در 50سال گذشته ممکن است ملاحظات مورد اشاره گاهی مورد توجه قرار نگرفته باشد.
حال این سوال مطرح می شود که سیر تحولات قانونگذاری در زمینه تامین اجتماعی در ایران به چه صورت بوده است ؟ و ایا این تحولات ، سیر تکاملی داشته است ؟
اهمیت و ضرورت تحقیق
در حد فاصل سال‌های 1309الی 1382 که بیش از 73 از آن می‌گذارد و در این روند شکل‌گیری تامین سیر تکاملی خود را طی کرد 12 بار در این مسیر قانون تامین اجتماعی مورد تجدیدنظر، تکامل، افزایش اهداف و مسئولیت‌ها و گسترده شدن دامنه فعالیت‌ها شده است که در چارچوب این تغییرات و تحولات بنیادین در قوانین این نهاد صورت پذدیرفته است.
تجربه جهانی شکست نظام‌های غیراندوخته‌گذار حاکی از این است که از سه دهه پیش تقریبا تمامی آنها با شکست مواجه شده‌اند و به سمت نظام‌های اندوخته‌گذار حرکت کرده‌اند. کما اینکه در حوزه تامین اجتماعی ایران نیز این موضوع قبل از سال 1354 تشخیص داده شد و منجر به تدوین و تصویب قانون جدید تامین اجتماعی در آن سال شد. این قانون به درستی پیش‌بینی ماهیت کسب‌وکار بیمه مبتنی بر تغییر نظام به اندوخته‌گذاری اشاره دارد؛ اما پس از جنگ تحمیلی عملا مقوله تامین اجتماعی از اولویت‌های اول کشور خارج و روند اشتباه و ناکارآمد قبل از سال 1354 همچنان ادامه پیدا کرده است.
از آنجائیکه تامین اجتماعی مجموعه‌ای غیر‌انتفاعی است که باید خود را نسبت به پرداخت‌های آینده بیمه شدگان مکلف بداند بنابراین ماهیت اصلی آن یعنی ورود به حوزه کسب وکار بیمه به عنوان یک صنعت و تفکیک آن از سازمان تامین اجتماعی از اصلی‌ترین اولویت‌های اجرایی است که باید توسط کلیه ذی‌نفعان به رسمیت شناخته شود. واگذاری کلیه تعهدات حمایتی و حاکمیتی صندوق به سازمان تامین اجتماعی برای چابک‌سازی صندوق به منظور مدیریت بهره‌ورتر دارایی‌ها از جمله مهم‌ترین اقدامات برای ایفای ماموریت اصلی این نهاد بزرگ مردمی است.
حال با توجه اهمیت و گستردگی سازمان تامین اجتماعی و خدمات و مزایای گسترده آن و مطالب گفته شده ضرورت تحقیق و تفحص بیشتر در خصوص تامین اجتماعی را ملموس تر می نماید.
جنبه جدید بودن و نوآوری تحقیق
اگر چه در گذشته تحقیقات پراکنده ای در مورد تاریخ تامین اجتماعی صورت گرفته اما امروزه تامین اجتماعی با توجه به بسط کمی و کیفی که از جنبه های گوناگون پیدا کرده است و همچنین نقش و کارکردهایی که باید در هر مرحله از توسعه خود ایفا کند و روند تحولی که از گذشته تا به امروز داشته دارای گستردگی گوناگونی است که در قلمرو گسترده نیز مسائل و متغیرهای مختلفی ذی مدخل اند و در طی این دوران تغییرات قانونی زیادی در زمینه تامین اجتماعی صورت پذیرفته است. و این پزوهش با توجه به بررسی سیر تحولات قانونگذاری در تامین اجتماعی پرداخته که برای اولین بار در ایران می باشد .
اهداف تحقیق
هدف آرمانی :
تغییرات کلی و اساسی تامین اجتماعی در طول زمان چه اثرات مثبت یا منفی در زندگی بشری داشته و چه تغییراتی قانونی در این سازمان انجام پذیرفته و تا چه حد به اهداف اصلی خود نزدیک و نزدیک تر شده است .
هدف کلی :
هدف کلی از انجام این پژوهش سیر تحولات قانونگذاری در زمینه تامین اجتماعی در ایران می باشد.
اهداف جزئی :
شناخت تحولات قانونگذاری در زمینه تامین اجتماعی از ابتدا تا کنون
شناخت تغییرات در قوانین بیمه ای و دیگر قوانین موجود در زمینه تامین اجتماعی
سئوالات تحقیق
سئوال اصلی : سیر تحولات قانونگذاری در زمینه تامین اجتماعی در ایران به چه صورت بوده است ؟
سئوالات فرعی :
آیا تغییرات صورت گرفته با اهداف و مسئولیت سازمان تامین اجتماعی سازگار است ؟
آیا تغییرات در قوانین بیمه ای و دیگر قوانین موجود در زمینه تامین اجتماعی به درستی صورت گرفته است؟
فرضیه‏های تحقیق:
فرضیه اصلی : تحولات قانون گذاری در زمینه تامین اجتماعی در ایران سیر تکاملی داشته است.
فرضیه های فرعی :
تغییرات صورت گرفته با اهداف و مسئولیت سازمان تامین اجتماعی سازگار است.
تغییرات در قوانین بیمه ای و دیگر قوانین موجود در زمینه تامین اجتماعی به درستی صورت گرفته است.
تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی (به صورت مفهومی و عملیاتی):
1- تامین اجتماعی : مجموعه اقدامات سازمان یافته ای که جامعه برای حمایت از اعضای خود به هنگام تنگناهای اقتصادی واجتماعی(مانندبیماری، بیکاری، حادثه ناشی از کار، پیری واز کارافتادگی ومرگ سرپرست خانواده که فرد وخانواده اش را دچار بحران میکند) پیش بینی وانجام میدهد.
2- بیمه : بیمه عقدی است که به موجب ان یک طرف تعهد میکند درازای پرداخت وجه ویا وجوهی از طرف دیگر در صورت وقوع یا بروز حادثه خسارت وارده را جبران نموده یا وجه معینی بپردازد.
3- بازنشستگی : عبارتست ازعدم اشتغال بیمه شده به کار به سبب رسیدن به سن بازنشستگی مقرر در قانون.
روش شناسی تحقیق:
شرح کامل روش تحقیق روش تحقیق این پژوهش تحلیلی و توصیفی است .
شرح کامل روش (میدانی، کتابخانه‏ای) و ابزار (مشاهده و آزمون، پرسشنامه، مصاحبه، فیش‏برداری و غیره) گردآوری داده‏ها :
در این تحقیق از روش اسنادی و کتابخانه ای برای گرد اوری اطلاعات استفاده می شود که با مراجعه به کتب و مقالات و سایت های اینترنتی ، مطالب در خصوص موضوع جمع آوری می شود . در واقع به ترتیب فصول و مباحث به هر یک از منابع رجوع می شود و ابتدا با مباحث مربوط به فصل اول از کلیه منابع فیش برداری می شود و پس از پایان این فصل به ترتیب به فصول بعدی پرداخته می شود..
روش‌ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده‏ها:
ابتدا کلیاتی در مورد آموزش رایگان مطرح و سپس به کتب و مقالات و قوانین رجوع می شود . بطور کلی به روش اسنادی و کتابخانه ای مدارک و اطلاعات لازم جمع اوری و دسته بندی و سپس تجزیه و تحلیل میگردد و در تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش توصیفی و تحلیلی استفاده می شود.
پیشینه تحقیق
مروری بر مطالعات وتحقیقات انجام گرفته:
الف)- مطالعات خارجی:
سوهاتو (1990) وضعیت فقر و عوامل مؤثر بر آن را در پاناما برای یک دوره 20 ساله یعنی از سال 1960 تا 1980 بررسی نموده و با استفاده از مدل‎های رگرسیون لاجیت به اندازه‎گیری شدت تأثیرگذاری ویژگی‎های خانوارهای فقیر جامعه، شامل ساختار درآمدی، ساختار خانوادگی، وضعیت سنی سرپرست خانوار، وضعیت باروری، درصد برخورداری خانوارهای فقیر از نظام تأمین اجتماعی، وضعیت اشتغال، سطح تحصیلات و وضعیت مسکن خانوارهای فقیر پرداخته‎است.
بوسکین، کاتلیکوف، پوفرت و شاون (1987) نتیجه گرفته اند که نظام تأمین اجتماعی آمریکا باعث توزیع به نفع نسل‎های پیرتر در هر دوره شده و در بین افراد بادرآمدهای متفاوت نیز این طبقات کم درآمد بوده‎اند که بیشتر از نظام یاد شده منفعت کسب کرده‎اند.
جورجیش اف (1993) ابتدا به بررسی تغییرات کمی و کیفی و ساختاری ابعاد فقر در کشور بلغارستان پرداخته‎است. سپس تأمین اجتماعی افراد بیکار و فقیر را در چهارچوب قانونی پس از شروع تعدیل اقتصادی مدنظر قرار داده، و اهمیت مساعدت و منافع اجتماعی برای افراد فقیر و بیکار را از سوی نظام تأمین اجتماعی متذکر ساخته‎است. در پایان نتیجه گرفته است که: اجرای سیاست‎های تعدیل اقتصادی باعث افزایش بیکاری و فقر شده‎است و سیستم تأمین مالی نظام تأمین اجتماعی مبتنی بر دریافت مالیات بوده‎است. همچنین اکثر سازمان‎های نظام تأمین اجتماعی دولتی بوده و سازمان‎های غیردولتی نقش کم رنگی در این نظام داشته‎است.
در بین مطالعات خارجی صورت گرفته در مورد این موضوع کامل‎ترین و جامع‎ترین تحقیق توسط سازمان بین‎المللی کار، صورت گرفته‎است. در این تحقیق که در سال 2001 میلادی صورت گرفته‎است،) سازمان بین‎المللی کار روش‎ها و اصولی را جهت هدایت توسعه‎ی نظام تأمین اجتماعی در جهان بیان کرده‎است؛ سپس به بررسی اثرات تعدیل کننده نظام تأمین اجتماعی کشورهای جنوب شرقی آسیا (تایلند، اندونزی و…) در بحران مالی سال (1997) میلادی پرداخته است، و نشان داده که سیستم تأمین اجتماعی نقش مهمی در جلوگیری از فقر در این سال‎ها به عهده داشته است. در قسمت‎های دیگری از گزارش به بررسی سیستم تأمین اجتماعی کشورهای مختلف جهان از قبیل برزیل، کشورهای اروپای شرقی و مرکزی، تانزانیا، آفریقای غربی، هند و… پرداخته‎است.
مطالعات داخلی:
فرهاد نیلی(1375) در پژوهشی با عنوان”رشد اقتصادی، توزیع درآمدورفاه اجتماعی در سال‎های72-61″با استفاده از یک مدل پروبیت2 اقدام به تخمین میزان احتمال ابتلاء به فقر به تفکیک در جوامع شهری و روستایی کرده‎است. وی نتیجه گرفته است که چهار عامل: وضعیت جمعیتی خانوار، وضعیت اشتغال خانوار، سرمایه انسانی و سرمایه‎های فیزیکی خانوار بیشترین تأثیر را بر فقر خانوارها دارند. این چهار عامل مجموعاً قریب 90 درصد از فقر موجود این خانوارها را توضیح می‎دهد.
مهدی کرباسیان (1375) در مقاله “نقش تأمین اجتماعی در فقرزدایی” به توضیح استراتژیهای تامین اجتماعی پرداخته است.وپس از آن با تشریح چرخه فقر، نقش نهادهای حمایتی بالاخص سازمان تأمین اجتماعی را در کاهش یا رفع فقر مورد تجزیه و تحلیل قرار داده‎است. وی نتیجه گرفته‎است که تأمین اجتماعی نمی‎تواند بر پایه منابع زوال‎پذیر و ناپایدار استوار گردد. و بالا بردن سطح زندگی و رفع فقر و محرومیت هنگامی معنی‎دار خواهد بود که به اتکاء کار و فعالیت خلاق افراد جامعه صورت گیرد .
جمشید پژویان (1379) در مقاله “نقش نظام تأمین اجتماعی در کاهش فقر” وظایف نظام‎های بیمه‎ای و حمایتی درصد فقر بین گروه‎های مختلف (کارفرمایان، کارکنان مستقل، کارکنان بخش دولتی، کارکنان بخش خصوصی، بیکار و کارکنان فصلی، بازنشستگان، بیمه‎شدگان، غیربیمه‎شدگان و سرپرست زنان جامعه شهری و روستایی) را محاسبه نموده‎است. وی علاوه بر این درصدجمعیت فقیر و خط فقر سرانه سالیانه برای شهر و روستا را نیز برای سال‎های 77-69 محاسبه کرده است.
با توجه به بررسی های انجام شده در خصوص تامین اجتماعی می توان به موارد زیر اشاره کرد :
حیدری در فصلنامه پژوهشی تامین اجتماعی (1388) در پژوهشی با عنوان تحلیلی کلی بر سیر تطور ساختاری تامین اجتماعی در ایران و تبیین عوامل مساعد و نامساعد توسعه آن به بررسی کالبد شکافی مشکلات و مسائل مبتلا به سازمان تأمین اجتماعی، ابعاد ساختاری و تشکیلاتی، و بررسی میزان و کیفیت تأثیر مؤلفه های کلان اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و… بر ساختار و تشکیلات متولی امر تأمین اجتماعی در کشور پرداخته و سپس با بهره گیری از نتایج تحلیل کلیِ سیر تطور ساختاری تأمین اجتماعی در ایران، فهرستی از عوامل مساعد و نامساعد توسعه تأمین اجتماعی در کشور احصا و به طور مختصر آثار آن ها بر ابعاد ساختاری و تشکیلاتی تأمین اجتماعی و جایگاهشان آن در ساختار کلان مدیریت کشور ارائه می نماید .
ابوطالبی ( 1387 ) در پژوهش با عنوان نقش تامین اجتماعی در اقتصاد ایران به این نتیجه رسید که تامین اجتماعی در اقتصاد یک جامعه اثراتی دارد که عبارتند از اثرات ضد

مطلب مشابه :  مقاله رایگان درمورددانش آموز، دانش آموزان، کودکان و نوجوان

دیدگاهتان را بنویسید