پایان نامه ارشد با موضوع سلسله مراتب، اوقات فراغت، بهداشت و سلامت

توانایی یا مهارت جسمانی برای دستیابی به نتیجه و برحسب ماهیت خود رقابتی است، تعریف می نماید. در گذشته این طرز تفکر که ورزش به عنوان یک پدیده ی فرهنگی در مجموعه ی فرهنگ زندگی قرار گرفته و همچنین، چه رقابتی و چه غیر رقابتی، به عنوان یک پدیده اجتماعی تعریف می شود که فعالیت های بدنی را در بر می گیرد(کمیسیون ورزش استرالیا،2004).
همچنین در برنامه دوم توسعه کشورمان نیز ورزش و تربیت بدنی این چنین تعریف شده است: تربیت بدنی و ورزشی بخشی از آموزش و پرورش است که از فعالیت‌های جسمانی به عنوان وسیله آموزشی استفاده می‌کند. تربیت بدنی و ورزش، پیکار در زندگی است برای گریز از کسالت، رخوت و سستی و متعادل نگاه داشتن اعضاء و جوارح بدن. تربیت بدنی و ورزش، مجموعه‌ای از حرکات و فعالیت‌های پرورش دهنده جسم و تقویت کننده روح و روان است(سازمان تربیت بدنی ایران،آذر،1381).
امروزه ورزش به عنوان پدیده ای مهیج، برانگیزاننده، موجد اتحاد ملی، عامل توسعه و ارتقای سلامت در جامعه، جایگاه مهمی در جامعه بر عهده دارد(مکچنسی34،2013). زندگی در دنیای ماشینی حرکت انسان ها را محدود و به تدریج افراد را از فرصت های لازم برای فعالیت های بدنی محروم کرده است. ورزش به عنوان یکی از مفاهیم اجتماعی وبا توجه به کارکردهای خاص آن در زمینه مختلف، مورد توجه بسیاری از دانشمندان و محققان قرارگرفته است(مظفری،1392). ورزش به عنوان ابزار چند بعدی با تاثیرات گسترده و نقش ارزشمند، یکی از شیوههایی است که افراد میتوانند با استفاده از آن بر فشارهای جسمانی، روحی و روانی و اجتماعی فایق آیند. تحقیقات متعددی روشن ساخته اند که پرداختن به تفریحات سالم ، به ویژه فعالیتهای ورزشی، آثار مثبت فراوانی در سلامتی جسمی و روحی انسان دارد. شرکت افراد به سمت ورزش منجر به بهبود وضعیت جسمانی ،سلامت روحی وسرگرمی بهینه افراد می شود(سان35،2013). ورزش، سلامت جامعه و محیط را تحت تاثیر قرار می دهد. در حقیقت توجه سیاستگذاران به جامعه، دست کم در بعضی جهات به میزان امکانات فراهم شده برای جامعه بستگی دارد. در بعد اقتصادی نیز توجه ورزش برای سیاستگذاران منشاء فوایدی شده است. رابطه ورزش تفریحی و تولید ناخالص ملی36 9/8 میلیارد دلار یا 22 درصد تولید ناخالص ملی در کانادا است. 2 درصد مجموع مشاغل در این کشور در حیطه ورزش و تفریحات ایجاد می شود. در همین کشور، ورزش و صنایع وابسته به آن از نظر ایجاد شغل مقام دوم و از نظر سهم در تولید ناخالص ملی مقام هشتم را در مجموع صنایع به خود اختصاص داده است(رانکین37،2012). تاثیر ورزش و فعالیت های ورزشی بر سلامت جسمانی و روانی انکارناپذیر است، کاهش وزن و بیماریهای قلبی، دیابت، افزایش فشارخون، افزایش کلسترول و بیماری های دیگر از تاثیرات جسمانی ورزش می توان نام برد(آریزونا دپارتمان38،2011). ترویج ورزش، قطعا عامل مهمی جهت رشد اقتصادی می باشد. ورزش حتی به عنوان یک شیوه مستقل درمانی یا به عنوان بخشی از درمان و نیز به عنوان پیشگیری از افسردگی، ناتوانی و کاهش بازده کار در دنیای امروز مورد توجه است(اصفهانی،1375). ورزش کانون خوبی برای بازی جوانمردانه به شمار می رود و بروز هر گونه رفتارهای پرخاشگرانه و غیر اخلاقی را مورد انتقاد قرار می دهد. فعالیت های بدنی به مردم می آموزد تا در جهت حفظ سلامت بدن خود تلاش کنند و همچنین با تمرین و رقابت به اهداف بالاتری دست یابند(غفوری،1382).
ازینرو ورزش از فعالیت های مهم انسانی است که تقریبا درهرجامعه بشری به گونه ای موجود بوده است. بشر در طی اعصارگوناگون با این پدیده آشنائی وهر تمدن رویکردی خاص به آن داشته است. اندیشمندان مسائل تربیتی در روزگاران پیشین به جنبه های ارزشی ورزش و نیروی عظیم آن در اجتماعی شدن انسان و بهنجارسازی او و ساختن شخصیت متوازن اجتماعی پی برده بودند. ارتباط فعالیت های ورزشی وتمرینات با بهداشت و سلامت از دیر باز شناخته شده است. در عصرجدید، به ورزش نگاهی فراگیر و همه جانبه و در مجموع به صورت یک نظام اساسی با ابعاد و نقش های مختلف افکنده می شود. نظام ورزش برای موفقیت باید؛ دارای دوام یا استمرار نسبی باشد. اهداف آن برای اکثریت افراد جامعه مشخص شود و با بقیه آحاد و نهادهای اساسی جامعه سازگاری و هماهنگی داشته باشد. ورزش در پرتو عوامل سازش دهنده آن با دیگر نظام های درون نظام اجتماعی، کسب موفقیت می کند؛ زیرا ورزش یکی از جنبه های نمونه نظام اجتماعی و جزء مکمل بافت اجتماعی است و از کلیهء عوامل و جنبه های تشکیل دهندهء این نظام متاثر می شود. بنابراین، ضعف اقتصاد، بی گمان در ورزش تاثیر می نهد. چنان که تائید و پشتیبانی نکردن دین از ورزش، آن را به ضعف می کشاند(سازمان تربیت بدنی،1382).
1.2.2. اهداف تربیت بدنی وورزش
دسته اول شامل اهداف اختصاصی تربیت بدنی میباشد که توسعه قابلیتهای جسمانی(قدرت، استقامت، انعطاف پذیری، سرعت و …) و توسعه قابلیتهای روانی (آرامش روانی، اعتماد به نفس، ایجاد شخصیت مطلوب و …) را مورد توجه قرار میدهد. دستهای دیگر شامل اهداف عمومی(همکاری، گذشت، تشریک مساعی، تواضع، احترام به قوانین و مقررات و …) می باشد. از جمله اهداف ویژه تربیت بدنی در حوزه علوم اجتماعی میتوان از توسعه اعتماد به نفس و اراده، ایجاد آرامش روان، بیدار نمودن حس فعالیت و کار، تربیت استعداد، ایجاد حس همکاری و تعاون، احترام به زندگی فردی و اجتماعی، اطاعت از قوانین و مقررات، پیدا نمودن حس فرمانبرداری و ایجاد مدیریت صحیح، ایجاد شخصیت مطلوب، ایجاد تهور و شجاعت و غلبه بر ترس نام برد.مطالعه نظری اهداف تربیت نشان میدهد که اگر چه کشورها دارای اهداف گوناگون تربیت بدنی میباشند، ولی در مورد اهداف زیر همه کشورها دارای یک نظر مشترک هستند(خدادادکاشی،1381).
* فعالیتهای ورزشی برای رشد ایدهآل جسمانی، هوشی، روانی و اجتماعی و ساختن یک شخصیت متعادل انسانی.
* توسعه مطالعات آکادمیک برای یک اجتماع فنی
* افزایش آمادگی جسمانی و مهارتهای جنگی برای نیروهای دفاعی
* کسب مهارتهای جسمانی برای گذرانیدن اوقات فراغت
* شرکت در فعالیتهای ورزشی قهرمانی توسط به انجام رسانیدن تمرینات ورزشی وکسب افتخار در میادین بین المللی ورزش.
2.2.2. سلسله مراتب ورزش
در رویکرد سلسله مراتبی ورزش، بخشی از فعالیت های ورزشی پایه و اساس دیگر فعالیت های ورزشی بحساب می آیند. رشد، توسعه و بقای آنها به رشد و توسعه ورزش های پایه بستگی دارد. برای روشن تر شدن موضوع به بررسی مدل مول و همکاران 39 که یکی از مدل های شناخته شده در این زمینه است می پردازیم. این پژوهشگران در کتاب ” مدیریت اوقات فراغت ” مدلی را برای چهار بخش (ورزش پرورشی، تفریحی، قهرمانی و حرفه ای) متصور شده اند. در مدل ارائه شده میزان گستردگی هر کدام از ورزش ها تعیین شده است. در قاعده هرم ورزش پرورشی و در راس آن ورزش حرفه ای قرار دارد. بیشترین سطح شرکت کننده گان مربوط به قاعده هرم است و هر چه به سمت راس هرم نزدیک شود، از تعداد شرکت کنندگان در ورزش کاسته می شود. به عبارت دیگر، در بخش ورزش پرورشی، تعداد تماشاچیان، کمترین و در ورزش حرفه ای، بیشترین است. این مدل ادعا می کند که گسترش ورزش پرورشی و پس از آن همگانی باعث مشارکت عموم خواهد شد. در صورتی که ورزش حرفه ای گسترش یابد، تعداد کمتری در آن می توانند شرکت کنند و اغلب باید به تماشای آن بپردازند(مول و همکاران،1998). در مورد ورزش همگانی و تفریحی می توان گفت که تعداد شرکت کنندگان آن بیشتر از ورزش قهرمانی و حرفه ای است. از منظر تعامل ورزش های چهار گانه نیز می توان به ساختار پیشنهادی مول و همکاران نگریست. بدین معنی ورزش پرورشی در سطح گسترده انجام می شود. پس از آن علاقه مندان به سمت ورزش همگانی رهنمون می شوند. از این طریق، افراد با استعداد به سمت ورزش قهرمانی و افراد نخبه به ورزش حرفه ای صعود خواهند کرد. ورزش پرورشی و همگانی، به عنوان پشتوانه ای برای ورزش قهرمانی و حرفه ای بشمار می آید. عکس این رابطه بین چهار ورزش یاد شده در سطوح ساختار برقرار نیست. مخالفان حرفه ای گرایی ورزش قهرمانی ادعا می کنند که روند حرفه ای شدن ورزش، رابطه و پیوستگی آن را با ورزش همگانی مختل می سازد. بیم آن می رود که توجه بیش از حد به تعدادی از ورزش ها سبب شود تا ورزشکاران به بازیگران صنعت نمایش ورزشی بدل شوند.این روند با آرمان های ورزشی لطمه می زند . در نتیجه بسیاری از ورزشکاران مهارت کمتر و کسانی که شانس پیوستن به این جریان حرفه ای گرایی را ندارند، از صحنه بدور رانده می شوند. بدین ترتیب، از شمار افرادی که می توانستن در فعالیت های ورزشی شرکت کنند کاسته خواهد شد و در حال خوش بینانه، آنها به تماشاچی بدل می شوند(لارسن40،2002).
نمودار 1.2 مدل سلسله مراتبی ورزش
شکل1.2. مدل سلسله مراتبی بخش‌های اصلی ورزش
3.2.2. مشکلات ناشی از عدم فعالیت جسمانی
فعالیت بدنی از ملزومات سلامتی است. ورزش و فعالیت بدنی سلامتی را افزایش داده، طول عمر را افزون نموده، روحیه را با نشاط کرده، از بسیاری بیماری های قلبی، حس پیری و رخوت جلوگیری می کند. فعالیت بدنی بی خوابی، اضطراب، افسردگی و سایر بیماری های روحی را کاهش داده به انسان حس نشاط و سر زندگی می دهد و باعث حفظ بهبود اعتماد به نفس مثبت می شود. هنگام فعالیت بدنی نه تنها با رسیدن اکسیژن بیشتر به مغز فعالیت این عضو افزایش پیدا کرده از بیماری هایی مانند آلزایمر و فراموشی جلوگیری می شود و از طریق تأثیر بر سیستم عصبی حس سلامتی و امید در شخص زنده می گردد(استالسبرگ و پدرسن41،2010). بطوریکه فعالیت بدنی با کاهش فشار خون، فیبرینوژن پلاسما، ویسکوزیته، سبب بهبود در متابولیسم گلوکز و سطح چربی خون و جلوگیری از بیماری های قلبی عروقی می شود(طلایی و همکاران،2013). همچنین مشارکت افراد در فعالیت های فیزیکی و بدنی سبب توسعه اجتماعی، شناختی و روانی و در سطح بالاتر سبب بهبود تناسب اندام می گردد(سوهن و همکاران42،2014). درنتیجه عدم فعالیت بدنی به طور فزاینده ای به عنوان یک پیش ساز مهم بیماری مزمن به رسمیت شناخته شده و هزینه های زیادی را برای افراد و جامعه در پی دارد. سازمان بهداشت جهانی(WHO) تخمین می زند که عدم فعالیت بدنی به عنوان یک عامل خطرناک در مرگ و میر زودرس شناسایی شده است و باعث 1.9میلیون مرگ در هر سال در سراسر جهان و 16 درصد از سرطان سینه، سرطان روده بزرگ و دیابت، و در حدود 22 درصد از بیماری های کرونری قلب و سایر موارد بیماری می شود. اهمیت ورزش و فعالیت بدنی به عنوان عوامل تعیین کننده سلامت در ادبیات پزشکی و عمومی به خوبی بیان شده است(فارل و همکاران43،2013) بطوریکه داس و هورتون44 (2012) استدلال نمودند که عم فعالیت های ورزشی و بدنی یک عامل مهم و خطرناک در بیماری های قلبی می باشد. با توجه به نفوذ و تاثیر قابل توجهی از فعالیت های فیزیکی در سلامت یک فرد، بسیار مهم است که عواملی که سطح فعالیت بدنی را تحت تاثیر قرار می دهد مورد درک و شناسایی قرار دهند(کوهن و همکاران،2014). هزینه های پزشکی عدم فعالیت جسمانی در سال 2000 بیش از 75 میلیارد دلار بوده است. مرکز کنترل بیماری ها، گزارش می کند که حدود 250 هزار مرگ از تمام مرگ های سالانه در آمریکا به علت عدم انجام فعالیت های جسمانی است. در ایران مشکلات ناشی از عدم فعالیت جسمانی به طور دقیق مشخص نیست. در بررسی شهر تهران 80 درصد مردان و 85 درصد زنان هیچ گونه فعالیت بدنی خارج از محیط کار یا منزل، حتی به صورت قدم زدن منظم را انجام نمی دهند(سنایی نسب، 1388).
3.2. توسعه
واژه توسعه (مصدر مرخم عربی) در

مطلب مشابه :  مقاله با موضوعبایستی، اینکه، دیگری

دیدگاهتان را بنویسید