دانلود پایان نامه ارشد درباره اسباب بازی، ادراک دیداری، پیش دبستانی

تقدیم به :
پدر و مادرم که از نگاهشان صلابت ، از رفتارشان محبت
و از صبرشان ایستادگی را آموختم .
و به برادرم که وجودش شادی بخش و صفایش مایه آرامش من است .
تقدیر و تشکر
از استاد عالی قدرم سرکار خانم دکتر مفیدی که زحمت راهنمایی این پایان نامه را برعهده داشتند کمال سپاس را دارم .
از استاد گرانقدرم جناب آقای دکتر مهاجر که با سعه صدر مشاوره این پایان نامه را پذیرفتند صمیمانه تشکر می کنم .
از جناب آقای دکتر کولایی نژاد که هم راهنمای سال های تحصیلم بودند و نیز زحمت داوری این پایان نامه با ایشان بوده است متشکرم .
چکیده
هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر اسباب بازی های فکری (تنگرام و جورچین) بر رشد مهارت هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان پیش دبستان می باشد .
پژوهش از نوع آزمایشی پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل و روش نمونه گیری به صورت خوشه ای ونمونه شامل 120 کودک مقطع پیش دبستان بود که به صورت تصادفی در گروه آزمایش (30دخترو 30 پسر) و گروه کنترل (30دختر و 30 پسر) جایگزین شدند . به عنوان ابزار از آزمون دیداری – حرکتی «بندر – گشتالت»استفاده گردید . پس از انجام پیش آزمون ، آزمودنی های گروه آزمایش طی مدت 10 جلسه 30 دقیقه ای تحت تأثیر متغیر آزمایشی قرار گرفتند . در این مدت گروه کنترل هیچ گونه آموزشی دریافت نکرد . در پایان 10 جلسه از هر دو گروه پس آزمون به عمل آمد .
تحلیل داده های پژوهش با استفاده از روش تحلیل کوواریانس تفاوت معنی داری را بین دو گروه آزمایش و کنترل نشان داد . در عین حال تفاوت معنی داری میان آزمودنی های دختر و پسر و رشد مهارت هماهنگی دیداری – حرکتی مشاهده نشد .بنابراین اسباب بازی های فکری (تنگرام و جورچین) بر رشد مهارت هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان پیش دبستان مؤثر است .
کلید واژه ها : هماهنگی دیداری – حرکتی ، آزمون بندر – گشتالت ، اسباب بازی های فکری ، کودکان پیش دبستان
فهرست مطالب صفحه
فصل اول : کلیات پژوهش
مقدمه 12
بیان مسئله 13
اهمیت و ضرورت پژوهش 15
هدف پژوهش 17
فرضیه های پژوهش 17
تعریف واژه ها و اصطلاحات 18
– تعریف نظری مفاهیم 18
– تعریف عملیاتی مفاهیم 18
فصل دوم : مبانی نظری و پیشینه پژوهش
آموزش و پرورش پیش دبستانی 21
اهمیت و ضرورت آموزش و پرورش پیش از دبستان 22
سیر تاریخی پژوهش های دیداری – حرکتی 24
ادراک و مهارت های ادراکی – حرکتی چیست؟ 29
مؤلفه های ادراکی – حرکتی 30
مهارت حرکتی 32
– مهارت های حرکتی درشت 33
– مهارت های حرکتی ظریف 33
ادراک دیداری 34
مهارت های هماهنگی دیداری 36
– هماهنگی دیداری – دیداری 36
– هماهنگی دیداری – شنیداری 36
– هماهنگی دیداری – حرکتی 37
علائم و نشانه های اختلال در مهارت هماهنگی دیداری – حرکتی 37
نظریه های ادراکی – حرکتی 38
– تئوری گتمن : ویژوموتور(دید حرکتی) 39
– تئوری ادراکی – حرکتی کپارت 42
– تئوری حرکت آفرینی(موویژنی) 44
– تئوری تشکل نظام عصبی : «دُمن و دلاکاتو» 45
آزمون های دیداری – حرکتی 47
– آزمون رشدی یکپارچگی بینایی – حرکتی بیری 47
– آزمون دیداری – حرکتی «بندر – گشتالت» 47
اسباب بازی 48
انواع اسباب بازی 49
اصولی در مورد بازی و اسباب بازی 50
ویژگی های اسباب بازی مناسب 52
تولید صنعتی اسباب بازی 53
جورچین 54
انواع جورچین ها 54
اهداف و فواید جورچین ها 55
تنگرام 56
اهداف تنگرام 57
پیشینه پژوهش 57
الف) تحقیقات انجام شده در داخل کشور 57
ب) تحقیقات انجام شده در خارج کشور 60
فصل سوم: روش شناسی پژوهش
طرح پژوهش 64
جامعه مورد مطالعه 64
نمونه و روش نمونه گیری 64
ابزار اندازه گیری 64
آزمون دیداری – حرکتی بندر – گشتالت 64
روایی و پایایی آزمون 65
روش اجرا 66
روش تجزیه و تحلیل داده ها 67
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده های پژوهش
شاخصه های توصیفی مشخصات جمعیت شناختی پژوهش 70
– از نظر گروه های کنترل و آزمایش 70
– از نظر جنسیت 70
تحلیل توصیفی و استنباطی فرضیه های پژوهش 71
– فرضیه اول پژوهش 71
– فرضیه دوم پژوهش 74
– فرضیه سوم پژوهش 76
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری
بررسی یافته های پژوهش 79
نتیجه گیری 81
محدودیت های پژوهش 82
پیشنهادات پژوهشی 82
پیشنهادات کاربردی 82
فهرست منایع 84
– منابع فارسی 85
– منابع لاتین 89
ضمائم و پیوست ها 90
چکیده لاتین 98
فهرست جداول و نمودارها صفحه
جدول 4-1 نمونه تحقیق به تفکیک گروه ها 70
جدول 4-2 توزیع افراد نمونه از نظر جنسیت 70
جدول 4-3 تعداد ، میانگین و انحراف معیار گروه آزمایش و کنترل در مورد اثربخشی فرضیه اول 71
جدول 4-4 نتایج آزمون شاپیرو ویلک در مورد بررسی کردن نرمال بودن داده ها 72
جدول 4-5 نتایج آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری تأثیر عضویت گروهی بر متغیر وابسته 72
جدول 4-6 نتایج آزمون لوین جهت بررسی تساوی واریانس ها در نمره کودکان پیش دبستانی در فرضیه اول 73
جدول 4-7 نتایج تحلیل کوواریانس در مورد اثربخشی اسباب بازی تنگرام بر رشد مهارت هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان پیش دبستانی 73
جدول 4-8 تعداد ، میانگین و انحراف معیار گروه آزمایش و کنترل در مورد اثربخشی فرضیه دوم 74
جدول 4-9 نتایج آزمون لوین جهت بررسی تساوی واریانس ها در نمره کودکان پیش دبستانی در فرضیه دوم 75
جدول 4-10 نتایج تحلیل کوواریانس در مورد اثربخشی اسباب بازی جورچین بر رشد مهارت هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان پیش دبستانی 75
جدول 4-11 آزمون t مستقل برای مقایسه نمرات هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان پیش دبستانی تحت تأثیر اسباب بازی تنگرام 76
جدول 4-12 آزمون t مستقل برای مقایسه نمرات هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان پیش دبستانی تحت تأثیر اسباب بازی جورچین 76
فصل اول :
کلیات پژوهش
مقدمه
کودکی اولین و مهمترین دوره زندگی آدمی است . در این دوره کودک برای نخستین بار با طبیعت رابطه برقرار می کند ، روابط اجتماعی خود را بنا می نهد و به مفهومی از خود دست می یابد (مفیدی ، 1372). کودکان خردسالی که از نظر مهارت های رشدی طبیعی هستند قبل از اینکه به طور رسمی وارد مدرسه شوند به سهولت مهارت های پیش تحصیلی را فرامی گیرند ؛ اما هر انحراف رشدی ممکن است پیش درآمد ناتوانی های یادگیری باشد . مهارت های رشدی اساس یادگیری تحصیلی است . تأخیر یا انحرافی خاص در رشد حرکتی ، ادراکی و زبانی در سال های پیش دبستانی ، با ورود کودکان به مدرسۀ ابتدایی به ناتوانی های یادگیری تحصیلی منتهی می شود (لرنر ؛ ترجمه دانش ، 1384) .
یکی از زمینه هایی که تحقیقات ، رابطه آن را با پیشرفت تحصیلی نشان داده اند ، هماهنگی دیداری – حرکتی1 کودکان است . کودکان جهت استفاده از آموزش های دبستانی باید از این نظر به سطح رشد لازم رسیده باشند . با ارزیابی به موقع از توانایی ادراک دیداری – حرکتی می توان در صورت وجود اشکال در این رفتار ، آن را تا حد امکان با برنامه و آموزش خاص جبران کرد یا کاهش داد . کودک بدون هماهنگی دیداری – حرکتی که پیش نیاز خواندن و نوشتن است ، قادر به نوشتن نخواهد بود (فراستیگ ؛ ترجمه تبریزی ، موسوی ، 1384) .
ترکیب و تفسیر اشیاء مستلزم برخورداری از ادراک دیداری سالم همراه با توانایی های دیداری – فضایی و دیداری – حرکتی است (گری گراث ؛ ترجمه پاشا شریفی ، نیکخو ، 1384) .
هماهنگی دیداری – حرکتی عبارت از توانایی ادغام حرکات بدن با دیدن است که به خصوص برای مهارت های حرکتی – دیداری ظریف در فعالیت های نوشتنی ضروری می باشد (سیاح سیاری ، 1386) .
نظریه های مربوط به رشد حرکتی و یادگیری بر این باور استوار است که سایر انواع یادگیری بر پایۀ یادگیری حرکتی قرار دارد . کارآمدی تحصیلی و شناختی در بسیاری از حیطه ها بر پایۀ تجربه های حرکتی موفق استوار است . عده ای از کودکان به تجربه های بیشتری در زمینۀ فعالیت های حرکتی درشت و ظریف نیاز دارند . در محیط طبیعی بازی ، کودک هنگام بازی با اسباب بازی یا خاک رس یا نقاشی کردن مهارت های حرکتی خود را رشد می دهد (لرنر ؛ ترجمه دانش ، 1384) .
اگر بازی را کار کودک بدانیم ، اسباب بازی ابزار کار اوست . اسباب بازی ها برای لذت و تفریح ساخته می شوند ، اما آنها می توانند نقش مهمی نیز در رشد تربیتی ، جسمانی ، عاطفی و اجتماعی کودک داشته باشند . قابل قبول ترین نظریه در مورد عادات بازی کودک ، بر روی تأثیر زیاد اسباب بازی ها بر مهارت های رشدی ، تأکید دارند . بازی یکی از راه های عمده ای است که کودکان از آن طریق در مهارت های جدید و گاهی اوقات پیچیده به مهارت و تسلط دست پیدا می کنند . اگرچه آنها برای تفریح و سرگرمی با اسباب بازی ها و اشیاء تعامل دارند ، اما در واقع در زمینۀ مهارت های حرکتی و شناختی کار می کنند (عسکری زاده ، 1384) .
کودکان از طریق بازی های مختلف که با اسباب بازی های خود انجام می دهند ، اعتماد به نفس لازم برای روبه رو شدن با شرایط و موقعیت های آینده را به دست می آورند . آنها از طریق بازی با انواع جورچین ها ، مکعب ها ، مهره ها و سرهم کردنی ها ، مهارت های حرکتی دست ها ، هماهنگی بین چشم و دست و قدرت تفکر خود را پرورش می دهند (خاکپور ، 1385) .
والدین و پرورش دهندگان کودک ، باید توجه داشته باشند که در مراحل مختلف پیش از دبستان ، بازی ها و اسباب بازی های مختص آن سن می تواند برای رشد کودک کمک شایان توجهی باشد . پرورش مهارت های دیداری – حرکتی در زندگی کودک پیش از دبستان ، موجب آمادگی لازم برای یادگیری مهارت های درسی خواهد شد . لذا فراهم آوردن امکاناتی برای تقویت و غنی سازی محیط کودک ، به منظور کسب تجارب و مهارت های حرکتی سازنده ضروری است .
بیان مسئله
توانایی های ادراک بینایی برای یادگیری تحصیلی ضروری هستند . مهارت های خوب در تمییز دیداری پیش بینی کننده نیرومندی برای پیشرفت خواندن در پایه اول تحصیلی است . کودکانی که می توانند حروف و اعداد را بخوانند ، از اشکال هندسی کپی کنند و کلمات را جور نمایند ، در پایه اول به خوبی می توانند در خواندن پیشرفت کنند ( کاکاوند ، 1385) .
طبق اظهار نظر گوینز2 ، از ابتدای قرن حاضر تاکنون ماهیت ادارک دیداری ، توجه زیادی را به خود جلب کرده است . وی می افزاید ، در طی این مدت مسأله اصلی در این باره ارائه تعریف صحیحی از ادراک دیداری بوده است . پس از وی ، لیبوویتز3 (1965) در این باره می گوید برای ادراک دیداری تعریفی که اصولا در سطح جهان پذیرفته شده باشد وجود ندارد . وی می افزاید علت این امر تا حدودی از آنجا ناشی می شود که متخصصان رشته های بسیاری چون روان شناسی ، فلسفه ، فیزیولوژی ، فیزیک و تعلیم و تربیت به ادراک دیداری توجه دارند و هر یک تعاریف خاص خود را از آن ارائه داده اند . گوینز (1958) سرسختانه اظهار می دارد که ادراک دیداری عبارت است از فرایند دریافت پدیده ها با بهره گیری از چشم. و به تعبیر اشلاک4 (1963) ، ادراک دیداری یعنی توانایی گرفتن معنی از طریق محرک های دیداری . ادارک دیداری شامل اجزای تشکیل دهنده ای می باشد که عبارتند از : تشخیص شکل در زمینه ، ارتباط های فضایی ، هماهنگی دیداری – حرکتی ، ادراک شکل و تشخیص دیداری (والاس ، مک لافلین ؛ ترجمه منشی طوسی ، 1376) .
هماهنگی دیداری – حرکتی به عنوان یک مهارت فرعی ، توانایی هماهنگ ساختن دیدار با حرکت قسمت های مختلف بدن را دربرمی گیرد . این مهارت از دید کپارت5 (1971) اهمیت بسزایی دارد . کودکانی که دچار کاستی

مطلب مشابه :  پایان نامه ارشد با موضوعتوسعه ورزش، ورزشکاران، اوقات فراغت

دیدگاهتان را بنویسید