عفو و شکل های مختلف اون در قوانین حقوقی 

 

عفو و بخشش پایانی از اون پروردگاریه که آدمیان رو ایجاد کرده و راه و رسم به تعالی رسیدن رو به ایشان نشون داده، اما آدم از راه راست منحرف می شه و سرکشی می ­کنه اما خدا راه برگشت رو نبستهه و می­ فرماید: «ان الله کان عفوا غفورا»، امام علی (ع) هم حدیثی در بیان بزرگی و جایگاه والای عفو و بخشش آورده­ ان: «دو چیزه که (عظمت) یا ثواب اونا قابل آزمایش نیس: یکی عفو و اغماض و دیگری عدل و انصاف.» و ما در دعاهایمان به پیشگاه خدا التماس می ­کنیم که «اللهم انک عفو تحب العفو فاعف عنا.»

در این نوشته می خوایم شما رو با عفو و شکلای مختلف اون در قوانین حقوقی آشنا کنیم.

 

عفو در مباحث حقوقی

ولی عفو و گذشت در مباحث حقوقی عناوین مجزایی می­ باشن. از دید علم حقوق، جرایم به دو گروه جرایم قابل گذشت و جرایم غیرقابل گذشت تقسیم می ­شن. در جرایم قابل گذشت، شاکی که خود می ­تواند شخص آسیب دیده یا از وراث اون باشه، مثل شخصی که در درگیری آسیب دیده، رضایت می ده و آسیب زننده یا مقصر رو می بخشه، اما در جرایم غیرقابل گذشت، درصورتی که شاکی خصوصی از شکایت خود صرف نظر کنه، مراجع قضایی نمی تونن از جرم مجرم گذشت کنه؛ مثل زمانی که فردی به وسیله دیگری به قتل می رسه، وراث یا اولیای دم می تونن از قصاص گذشت کنه اما قاتل تنها از جنبه ی عمومی جرم که باعث ترس مردم می­ شه، مجازات می شه.

مطلب مشابه :  علائم آب مروارید و شکل های مختلف اون،؛ این مریضی چیجوری علاج می شه؟ 

دلایلی ازجمله مصالح اجتماعی، سیاسی و منطق ه­ای اصلاح فرد گناهکار و جفت و جور اومدن موجبات تأمین زیان شاکی خصوصی، موجباتی واسه عفو و بخشش جفت و جور می ­کنه. عفو به دو قسمت عفو عمومی و عفو خصوصی تقسیم می ­شه.

فرق عفو عمومی و عفو خصوصی

مقصود از عفو عمومی اینه که طبق حکمی قانونی و اجرایی، دولت یا حکومت، بخشی یا همه محکومان و مجرمان رو موردبخشش عمومی قرار می ده. این نوع از عفو بیشتر در زمان اتفاق انقلاب­ ها یا آشوب­ ها صورت می­ پذیرد. اما عفو خصوصی تنها درخصوص بعضی از جرایم و مجرمین اعمال می ­شه.

عفو عمومی تنها درخصوص جرایم تعزیری (مثل فروش مال غیر، تهیه و گسترش سکه ی تقلبی، تخریب اموال تاریخی و فرهنگی، خیانت در امانت و ..) قابل اعماله و جرایم حدی (مثل شراب خواری و زنا) قصاصی هستن و مستوجب دیه ی قابل عفو نمی ­باشن. جرایمی که مجازات اونا قصاص و پرداخت دیهه، به دلیل احترام و حق الناس بودن شون کلا از عمومیت عفو مستثنی هستن. مجازات­ های حدود، فقط در موارد خاص پس از اونکه جرم با اقرار متهم به اثبات رسید و به شرط توبه ی اون، می تونن مشمول عفو شن.

عفو عمومی مربوط به نظم جامعه س و دو طرف دعوا نمی ­توانند دور و بر اون تراضی کنن. عفو عمومی همه آثار محکومیت رو منتفی می­ کنه و ناظر به جنبه ی عمومی جرم می­ باشه و تأثیری در حقوق شاکی خصوصی مثل پرداخت دیه و جبران ضرر زیان دیده، نداره.

مطلب مشابه :  عسر و حرج چیه و چیجوری میشه اون رو اثبات نمود؟ 

عفو خصوصی طبق تعریف قانون تنها شامل محکومان می شه و متهمان رو دربر نمی­ گیرد. به این معنا که زمانی می­ توان واسه شخصی خواسته عفو کرد یا فرد موردعفو قرار می ­گیرد که حکم محکومیت اون صادر شده باشه و در مرحله اجرای مجازات باشه. در این نوع از عفو، بعضی از افراد، ازجمله رئیس دادگستری مربوط، دادستان مربوط، قاضی ناظر زندان مربوط، خود شخص محکوم علیه، پدر، مادر، همسر و فرزندان ایشان، مجازند تا خواسته عفو رو پیشنهاد دهند. این پیشنهاد پس از طرح در کمیسیون عفو و تخفیف مجازات که در استان ­ها تشکیل می­ شه و زیر نظر کمیسیون عفو و تخفیف مرکز می ­باشه، به وسیله رئیس قوه ی قضاییه به استحضار مقام رهبری می رسه چون که تأیید پایانی ایشان لازمه.

جرایمی که مشمول عفو نمی شن

درنهایت پس از طی مراحل قانونی اون، در ایام فرخنده ی سال مثل اعیاد سعید قربان یا غدیر، محکومان بخشیده می شن یا مجازات شون تخفیف پیدا میکنه. اما بعضی از جرایم مشمول عفو و تخفیف مجازات نمی­ شن، ازجمله قاچاق کلی ی مواد مخدر، سرقت مسلحانه، تجاوز و زنای به عنف و مصادیق مهم مجرمانه ای ازقبیل جاسوسی، محاربه، قاچاق اسلحه و مهمات، اختلاس، ارتشاء و آدم ربایی، جرایم مستوجب حد شرعی، اعدام و سنگسار که با شهادت شهود اثبات شده باشن.




۱

دیدگاهتان را بنویسید