علائم مشکل استرس زیاد و روش های علاج اون 

 

مشکل استرس زیاد (ASD) یعنی علائمی که به دنبال روبرو شدن با وقایع تروماتیک به وجود بین و معمولا بین سه روز تا یک ماه طول میکشن. علائم استرس زیاد شباهت زیادی به علائم مشکل استرس پس از حادثه (PTSD) دارن و پس از مشاهده یا قرار گرفتن درمعرض وقایعی مثل خطر مرگ، جراحات سنگین و خشونت فیزیکی بروز می کنن. مبتلایان به مشکل استرس زیاد معمولا دیگر نمی تونن مثل گذشته از چیزی لذت ببرن و حتی بعضی وقتا از برگشتن به روال عادی زندگی احساس گناه می کنن. اما پیش از اونکه به علائم، علل و راه های درمون این آسیب بیشتر بدیم، بیایید با تعریف تروما شروع کنیم.

 

تروما چیه؟

تروما دارای تعریف پزشکی و هم روان پزشکیه. در پزشکی تروما به صدمات و جراحات جسمی خیلی بد یا شوک گفته می شه و با اقدامات درمانی خاص در وضعیتای اورژانسی در ارتباطه. اما در روان پزشکی تروما تعریف متفاوتی داره و به تجربیاتی گفته می شه که به دید عاطفی رنج آور، پریشون کننده یا ترسناک ان و بیشتر به مشکلات جسمی و روانی پایدار می انجامند.

به طورکلی، هرچه فرد مستقیم تر با وقایع تروماتیک روبرو شه، خطر بروز صدمات روانی زیاد می شه. مثلا، اگه در مدرسه ای حادثه ی تیراندازی رخ بده، علم آموزی که تیر می خوره، شاید شدیدترین آسیب روانی رو می بینه. علم آموزی که صحنه ی تیرخوردن هم کلاسی خود یا کشته شدنش رو می ببینن، بیشتر از دانش آموز دیگری که از صحنه ی حادثه دورتر بوده، آسیب می بینه. حتی روبرو شدن ی دست دوم با خشونت هم می تونه تروماتیک باشه. واسه همین همه کودکان و نوجوانانی که درمعرض خشونت یا حوادث بد واقع می شن، حتی اگه این روبرو شدن فقط ازطریق رسانه ها باشه، باید از دید دچار شدن به علائم پریشونی عاطفی بررسی شن.

علائم مشکل استرس زیاد

وقتی میشه گفت که فرد گرفتار به مشکل استرس حاده که علائم مربوط پس از واقعه ی تروماتیک کمه کم سه روز طول بکشن، اما بالاتر از یک ماه نرن. در مواردی هم اگه علائم مریض با بقیه مشکلات روانی یا وضعیتای پزشکی قابل توجیه نباشن، احتمال تشخیص مشکل استرس زیاد زیاد می شه. اما درصورتی که علائم فرد تا بیشتر از یک ماه ادامه پیدا کنن، این علائم به مشکل استرس پساآسیبی نسبت داده می شن.

مطلب مشابه :  طرز فکر افراد موفق چه فرقی با افراد معمولی داره؟ 

علائم مشکل استرس زیاد در پنج دسته کلی طبقه بندی می شن:

  • علائم آزاردهنده (یادآوری غیرارادی خاطرات مزاحم و پریشون کننده از واقعه ی تروماتیک یا بروز تکراری رؤیاهای پریشون)؛
  • حالات خلقی منفی (ناتوانی همیشگی در تجربه احساسات مثبت مثل شادی و عشق)؛
  • علائم گسستی (احساس کندی زمان، دیدن خود ازمنظر یک بیگانه، احساس بهت و گیجی)؛
  • علائم پرهیز (پرهیز از خاطرات، افکار، احساسات، مردم یا اماکن مربوط به واقعه ی تروماتیک)؛
  • علائم تحریک (مشکل در به خواب رفتن و خواب ماندن، رفتار تحریک پذیر، مشکلات تمرکز).

مبتلایان به مشکل استرس زیاد شاید چون نمی تونن جلوی تروما رو بگیرن یا سریع تر از این قضیه عبور کنن، احساس گناه به سراغ شون بیاد. معمولا حملات پانیک در یک ماه پس از تروما اتفاق دور از انتظاری نیس. کودکان گرفتار به مشکل استرس زیاد ممکنه، دچار اضطراب مربوط به جدایی اونا از مراقبان شون شن.

علل مشکل استرس زیاد

وقتی کسی درمعرض دچار شدن به مشکل استرس زیاد هستش که با یک واقعه ی تروماتیک روبرو شه. اما چه کسائی بیشتر درمعرض خطرند؟

  • کسائی که سابقه مشکلات روانی دارن؛
  • کسائی که واقعه ی تروماتیک واسه شون خیلی شدید حس می شه؛
  • کسائی که با سبک مقابله ای اجتنابی با قضیه برخورد می کنن؛
  • کسائی که قبلا سابقه تروما داشتن؛
  • احتمال بروز مشکل استرس زیاد در زنان بیشتر از مردانه.

واکنش روانیِ پشت مشکل استرس زیاد رو واکنش استرسی زیاد میگن. ما آدما وقتی با ترس یا اتفاقی تهدیدکننده روبرو میشیم، به طور طبیعی یا وای میستیم و مقابله می کنیم یا از تهدید می گریزیم. این واکنش رو به اسم جواب جنگ یا فرار می شناسیم. علائم جواب استرسی زیاد عبارت ان از افزایش یهویی ضربان قلب، فشار خون، تعریق، دم وبازدم و سوخت وساز و هم انقباض عضلات. هنگام تجربه تهدید تغییراتی مثل زیاد برون ده قلبی و سرعت دادن سوخت وساز جهت مهیاشدن واسه اقدام به نجات لازم ان. اما کسی که واقعه ای تروماتیک رو تجربه می کنه، ممکنه که بعدا به دلیل یادآوری خاطرات مزاحم یا دیدن رؤیاهای آزاردهنده خودشو همیشه درمعرض خطر حس کنه و پس بیش ازحد عادی به علائم استرسی زیاد دچار شه.

مطلب مشابه :  علائم ابتدایی ایدز و مراحل پیشرفت اون 

درمون استرس زیاد

رفتار درمانی شناختی (CBT) موفق ترین نوع درمون در مقابله با مشکل استرس زیاد گزارش شده. این راه حل درمانی از دو بخش اصلی تشکیل می شه: اول اینکه سعی بر اینه تا ادراکات فرد یا بهتر بگیم الگوهای فکری اون دور و بر واقعه ی تروماتیک تغییر داده شن. دوم اینکه درمون گر می کوشد تا رفتارهای فرد در موقعیتای اضطراب زا رو اصلاح کنه. رفتاردرمانی شناختی نه تنها علائم مشکل استرس زیاد رو بهتر کنه، بلکه کمک می کنه که از بروز مشکل استرس پساآسیبی هم جلوگیری شه.

مثل ی دیگر راه های درمون مشکل استرس زیاد میشه به گروه های بازگویی روان شناختی و مدیریت اضطراب اشاره کرد. بازگویی روان شناختی شامل دسته ای از مداخلات درمانی شدید، بی معطلی پس از تجربه تروماست؛ طوری که فرد ترومادیده می تونین هرآنچه رو که بوده درموردش صحبت کنه. این روش درمورد بعضی از بیماران نتیجه بخشه، اما گروهی هم هستن که وقتی درمورد چیزی که باعث پریشونی شون شده صحبت می کنن، تجربه تروما دوباره واسه شون تکرار می شه.

داروهای روان گردانِ تجویزی هم می تونن در بهبود علائم اضطراب و تحریک شدید مؤثر باشن. در این بین از اثر راه حلای کاهش استرس مثل ذهن آگاهی و راه حلای آروم سازی هم نباید غافل بود. مثل این تمرینا می تونن در مقابله با علائم مشکل استرس زیاد و کاهش این علائم مفید واقع شن.



دیدگاهتان را بنویسید