شیمیایی و انتخابی

دانلود پایان نامه

همانطور که قبلا ذکر شد قالی خام جهت آزمایش دستی و دستگاهی بافته و پرداخت شد که در تصویر (1-3 و 2-3) مشاهده میشود.

تصویر3-1. قالی خام بافته شده تصویر3-2. پرداخت قالی خام


پس از تهیه نمونه های قالی، عملیات رنگرزی به صورت دستی توسط سرنگ هایی با شماره 1، 2.5، 5، 20 میلی لیتر انجام شد. (تصویر 3-6 صفحه 41)
3- 2- 3 آزمایش تزریق رنگ بر روی قالی توسط سرنگ
در این پژوهش ابتدا چند نمونه از رنگینه های شیمیایی و گیاهی که نسبت به دیگر رنگینه ها دارای رنگدهی و ثبات بالاتری هستند، انتخاب میشود و سپس با دندانه های مناسب برای حمام رنگ آماده سازی میشود. رنگینه های انتخابی شامل: رنگ راکتیو به روش گرم، متال کمپلکس، راکتیو به روش سرد، اسیدی میلینگ و رنگزای روناس میباشد.
برای تزریق رنگ به روش دستی، پشت و روی قالی خام و قالی مرمتی به مدت 45 دقیقه بر روی بشری که روی هیتر و حاوی آبجوش 100 درجه سانتی گراد میباشد قرار تا بخار داده شود. ( الیاف پشم توسط بخار آبدوست می شوند).
آزمایش های دستی کاملا مقدماتی بوده، با توجه به اینکه دمای محلول رنگ حداقل برای نقل و انتقال 30 درجه سانتیگراد کاهش مییافت، بنابراین دما را تا آنجا که امکان داشت بالا برده، تا از خطای کار جلوگیری شود.
پس از بخار دادن قالی نمونه، اولین رنگ مورد استفاده رنگ راکتیو بوده است که در مراحل آماده سازی با اسید استیک ترکیب شد. این محلول توسط سه سرنگ انتخابی به قسمت بخار داده شدهی قالیهای نمونه وارد گردید و مجدداً به مدت 20 دقیقه بخار داده شد. رنگ دومی که مورد آزمایش قرار گرفت رنگ اسیدی میلینگ بود. سپس رنگ راکتیو سرد و در آخر رنگ روناس با دندانه زاج سفید مورد آزمایش قرار گرفت. ،(تصویر3-3 و 3-6) صفحه 38و 39. پس از عملیات رنگرزی با روش یکسان توسط رنگینه های مختلف، قالی های نمونه در شرایط یکسان خشک و شستشو داده شد. روش شستشوی این نمونه مانند تزریق رنگ بوده است، به این صورت که در حمام شستشو از شوینده غیریونی( دترجنت) 10%، کربنات سدیم و آب در دمای 60 درجه سانتیگراد استفاده و به قسمت های رنگرزی شده تزریق شد. پس از شستشو، مجددا نمونه ها در دما و هوای معمولی آزمایشگاه به مدت 2روز با نور غیرمستقیم خورشید خشک گردید.
نتیجه عملیات رنگرزی با رنگ راکتیو به روش گرم به شرح زیر میباشد:
در این مرحله عملیات رنگرزی از روی قالی انجام شد، که نتیجهی آن، نفوذ خوب رنگ از رو به پشت قالی بوده، همچنین نتیجهی ثبات شستشویی قابل قبول اما همراه با پخش شدگی بود که یکی از دلایل پخش شدگی رنگ، بخار دادن به الیاف و نداشتن مکشی برای خروج پساب محلول رنگ بوده است.
رنگینه انتخابی دوم، رنگ متال کمپلکس بود. نتیجه عملیات رنگرزی با رنگ متال کمپلکس: این رنگ نسبت به رنگ راکتیو از کیفیت نفوذ پایین تر و در مرحله شستشو از ثبات خوبی برخوردار نبود. رنگ درحین شستشو، بر روی چله ها رفت.
همانطور که گفته شد رنگرزی به روش سرد و گرم، توام با بخار و بدون بخار، مورد آزمون قرار گرفت.
رنگ راکتیو سرد توسط سرنگ انسولین و به چند شیوه انجام شد.
الف. در این روش(راکتیو سرد)، توسط شلنگ خروجی اتو کلاو به نقطه خاصی از قالی به مدت 5 دقیقه بخار داده میشود و سپس با سرنگ انسولین، رنگ از روی قالی تزریق میگردد. نتیجهی مشاهدات، نفوذ کم رنگ به عمق گره و پخش شدگی بود (تصویر 3-4) صفحه 39.
ب. در روش دوم راکتیو سرد که بدون بخارانجام شد، رنگ روی قالی خشک تزریق شد، نتیجهی مشاهدات، نفوذ و ثبات رنگ، سطحی و پخش شدگی نسبت به شیوهای بخار داده شده، کمتر بود (تصویر 3-5).
ج. در روش دیگر تزریق رنگ راکتیو سرد، نقطه مورد نظری از قالی با آب خیس شده و سپس رنگ تزریق گردید. در این شیوه عمق رنگی خوب حاصل نشد اما در مقایسه با روش خشک نتایج بهتری مشاهده شد.
پس از این مراحل نمونه های رنگرزی و شسته شده، در شرایط یکسان مانند نمونه های قبل خشک شدند. نتیجه مشاهدات، پخش شدگی و عدم ثبات بود. نتایج کلی نشان داد که روش راکتیو سرد، نتیجهی مطلوبی نسبت به راکتیو گرم نداشت.
جدول3-3. مواد و شرایط رنگرزی شیمیایی در آزمایش دستی
ردیف
حمام
وزن
1
آب