صور خیال در غزلیّات نظیری نیشابوری- قسمت ۳۱

صور خیال در غزلیّات نظیری نیشابوری- قسمت ۳۱

شاهدان چمن استعاره از گلها و درختان هستند ولی در اینجا برای کلمه‌ی شاهد که یک انسان است ملایماتی چون تهی‌دستی، جامه و زانو ذکر کرده و برای گلها ملائم ذکر نکرده است.

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت ۴۰y.ir مراجعه نمایید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

از بهر نهالی که نشاندیم به خاطر بس شاخ تر و نخل برومند شکستیم
(۴۱۹، ۳)

 

نهال در اینجا استعاره از فکر معشوق است ولی فقط برای مشبهٌ‌به که نهال است ملایمی چون نشاندن، شاخ، نخل و شکستن را ذکر کرده و برای مشبه صفتی ذکر نکرده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

به محشر هر کسی کاریّ و هر یاریّ و بازاری من آهوی صحرایی که دایم می‌رمید از من
(۴۷۰، ۸)

 

آهو استعاره از یار است و رمیدن از ملائم آهو است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ز حسرت سوختم وز شرم دودی برنیاوردم الهی آتشی در خانه‌ی ناموس و ننگ افتد
(۲۰۲، ۶)

 

سوختن استعاره از نابودن شدن و از بین رفتن است و از ملائمات آن دود است.
آتش استعاره از بلا است و از ملائمات آن دود و سوختن است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ستاره‌ی دل عاشق نهان کند خورشید کز آفتاب فروزان‌تر است اختر ما
(۲۰، ۹)

 

اختر استعاره از دل است و خورشید و آفتاب از ملائم اختر است.

 

۴-۳٫ بخش دوم، استعاره‌ی مکنیه

 

استعاره‌ی مکنیه که به آن استعاره‌ی بالکنایه نیز گفته می‌شود ذکر مشبه است به همراه مناسبات مشبهٌ‌به و اراده‌ی مشبهٌ‌به. «استعاره‌ی مکنیه خود بر دو نوع است: ۱- استعاره‌ی مکنیه از نوع تشخیص، ۲- استعاره‌ی مکنیه غیرتشخیص. اگر مستعارٌله یعنی مشبه را ذکر کنند و مستعارٌمنه را حذف نموده یکی از لوازم آن را در کلام مذکور دارند استعاره را استعاره‌ی بالکنایه گویند»، (صفا، ۱۳۶۳: ۵۹). در غزل نظیری نیشابوری استعاره‌هایی که انسان مدارانه نیست نسبت به استعاره‌های انسان مدارانه، در سطحی بسیار محدود مورد استفاده واقع شده است. عناصر سازنده‌ی این استعاره‌ها در شعر نظیری نیشابوری از نظر بسامد عبارتند از: طبیعت، اشیاء‌ و درختان که بسامد بالایی دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*