دانلود پایان نامه درباره تکنولوژی، انتقال تکنولوژی، تصمیم گیری

قابلیت های فنی دریافت کننده آن، قابلیتهای دانش دریافت کننده آن، توانایی های پرسنلی دریافت کننده، زیرساخت های مناسب بین دو بخش درگیر و مدیریت انتقال تکنولوژی بستگی دارد. ]31[
2-6- عوامل موثر بر انتخاب و انتقال تکنولوژی
مطالعات متفاوت در زمینه انتقال تکنولوژی دسته بندی های متفاوتی را از عوامل موثر در این امر ارائه کرده اند. برخی از این دسته بندی ها به قرار ذیل هستند:
2-6-1- مدل دسته بندی چان
2-6-1-1- عوامل سازمانی
محققان بسیاری نشان داده اند که مدیران ارشد نقشی حیاتی در پذیرش سازمانی یک نوآوری دارند ]26[ دریافتند که مدیران اجرایی ارشد در پیاده سازی مدیریت منابع سازمانی، از آغاز تا اتمام، تا حد زیادی دخیل هستند.
در بسیاری از مطالعات پذیرش تکنولوژی در سازمان ها، اندازه تجارت مساله مورد بررسی است. استدلال شده که سازمان های بزرگتر منابع مالی و تکنولوژیکی به جهت سرمایه گذاری در تکنولوژی ها جدید را در اختیار دارند و از این رو ریسک های توام با آن را حل می کنند. کامیسون ـ ]29[ وجود ارتباطی مثبت و قوی را میان اندازه شرکت و نوآوری اثبات نمودند.]57[ نشان دادند که فقدان دانش تکنولوژیکی و منابع از پذیرش تکنولوژی توسط شرکت های کوچک جلوگیری می نماید.
2-6-1-2- عوامل بازارـ محیط تجاری
رقابت در فضای کاری عامل پیش گویی کننده قدرتمندی در پذیرش نوآوری در یک شرکت است. شرکت ها تحت فشار رقابت و چشم و همچشمی، تمایل بیشتری دارند تا نسبت به فعالیت های رقبای خود علاقمند و حساس باشند. در انحصار چندگانه در تجارت، پذیرش ابداعات تکنولوژیکی به ساخت و یا ابقای موانع دخول و حفظ برتری قیمت کمک می کند. مشخص شده که در پذیرش تبادل اطلاعات الکترونیکی (EDI)، فشار از سوی شرکا و/یا رقبای تجاری عامل مهمی به شمار می آید.
2-6-1-3- هزینه
هزینه های گوناگون انتقال تکنولوژی طیف وسیعی را در بر می گیرد. بعضی هزینه ها آشکار و بعضی دیگر پنهان است. هزینه های آشکار و بعضی دیگر پنهان است. هزینه های آشکار آنهایی هستند که در اثر عقد قرارداد یا نظایر این ها، بوجود می آید. اما هزینه های پنهان قابل تشخیص نیستند و گاهی در درازمدت اثر می کنند. به عنوان مثال در هشتاد درصد از 451 قرارداد انتقال تکنولوژی در کشورهای آمریکای جنوبی، ذکر شده بود که محصولات ساخته شده، نباید به خارج صادر شوند.
2-6-2- مدل پاستور
به عنوان نمونه ای دیگر از این دسته بندی ها می توان به مدل پاستور اشاره نمود؛ این مدل عوامل کلیدی موفقیت انتقال تکنولوژی در سیستم های اطلاعاتی را در مراحل زیر طبقه بندی می نماید:
2-6-2-1- عوامل سازمانی راهبردی
شامل مجموعه ای از شاخص ها می گردد که بیشتر به راهبردها و ماموریت های بلند مدت سازمان در حوزه تجارت و تکنولوژی مربوطه می پردازد. در این بعد عواملی همچون حمایت و تعهد مدیریت ارشد سازمان، مدیریت تغییرات سازمانی، طراحی مجدد فرآیندهای سازمانی، نقش پیشتازان پروژه، عوامل سیاسی و الزامات قانونی، درک واضح از نیازمندی های سازمان، آمادگی سازمان برای پذیرفتن تکنولوژی جدید و وجود زیرساخت های مناسب و … مورد توجه قرار می گیرد.
2-6-2-2- عوامل سازمانی تاکتیکی
بیشتر شامل مجموعه ای از شاخص های مرتبط با پروژه پیاده سازی و بررسی وجود آمادگی های لازم در این زمینه می شود که عبارتند از استفاده از مشاورین مجرب، اعطای قدرت تصمیم گیری به نیروهای پروژه، پیاده سازی برنامه آموزشی کافی و مناسب و … .
2-6-2-3- عوامل تکنولوژیکی راهبردی
مجموعه ای از شاخص های بلند مدت بوده که بعد فنی دارند؛ از جمله می توان به اتخاذ راهبرد مناسب برای پیاده سازی فرآیند انتقال تکنولوژی، استفاده از روش های علمی برای انتخاب تکنولوژی مناسب و … اشاره نمود.
2-6-2-4- عوامل تکنولوژیکی تاکتیکی
به شاخص هایی اشاره دارد که بیشتر جنبه کوتاه مدت و تکنیکی دارند و شامل مواردی چون دانش صحیح و مناسب در مورد تکنولوژی های موجود در سازمان و برنامه ریزی برای پیکره بندی مناسب تکنولوژی های جدید می گردد. ]6[
2-6-3- مدل مارکوس و تانیس
براساس چارچوب نظری مارکوس و تانیس، عوامل کلیدی موفقیت انتقال تکنولوژی های اطلاعات در چهار فاز قابل شناسایی هستند:
2-6-3-1- فاز قرارداد (قبل از پیاده سازی) ـ تصمیمات داخلی کسب و کار و محدودیت ها:
شامل تصمیمات تامین بودجه، شناسایی تامین کنندگان، مشاوران، شرکت های مجری و متخصصان مربوطه. عواملی نظیر کار تیمی، حمایت مدیریت عالی، رهبری پروژه انتقال و آمادگی سازمان از لحاظ زیر ساخت های فنی نیز در این مرحله قرار دارند.
2-6-3-2- فاز اجرا (پروژه) ـ بدست آوردن سیستم و آماده کردن کاربر نهایی:
پیکره بندی سیستم و پیش بردن پروژه را در بر می گیرد. نقش آفرینان اصلی این فاز مدیر پروژه، اعضای تیم، متخصصان فنی، فروشندگان و مشاوران می باشند. عواملی نظیر؛ مستندسازی، درک از اهداف راهبردی، مستندسازی فرمت جداول و گزارشات در این مرحله هستند.
2-6-3-3- فاز دوره آزمایشی ـ تثبیت سیستم، حذف خطاها و رسیدن به حالت نرمال:
اشاره به مدت زمان جاری سازی فرآیند انتقال تا عادی شدن عملیات آن دارد. عواملی نظیر کیفیت داده های فنی حاصل، آموزش و مدیریت تغییر در این مرحله موثرند.
2-6-3-4- فاز پشتیبانی ـ نگهداری، ارتقا و ترفیع سیستم:
به نگهداری مستمر سیستم و افزایش کارآیی آن و درگیر کردن فرآیندهای مرتبط دیگر با سیستم نوین اشاره دارد.
محققان و پژوهشگران مختلف، عوامل بسیاری را برای موفقیت امر انتقال انرژی مطرح کرده اند؛ از جمله، برخی از فاکتورهای لازم برای انتقال موثر تکنولوژی شامل موارد زیر می شوند:
یک سیستم سیاسی و حکومتی ثابت
فرآیندهای مدیریتی موثر و کارآ
سطحی بالا از آموزش و پرورش
وجود بخش تحقیق و توسعه
وجود منابع طبیعی عاملی ضروری برای توسعه یک کشور تلقی نمی شود اما می تواند در صورت مدیریت صحیح فرآیند توسعه را ارتقا بخشد.
با بررسی تحقیقات می توان دریافت که به طورکلی عوامل موقعیت کشورهای توسعه یافته در زمینه انتقال تکنولوژی را می توان به دو عامل درونی و بیرونی نیز تقسیم کرد. در درون این کشورها، عزم ملی برای توسعه تکنولوژی سرلوحه همه برنامهریزیها و اقدامات قرار گرفته و کلیه بسترها و ساختارهای لازم برای تحقق این امر آماده شده است. در بیرون نیز، به دلیل اشباع شدن فضای سرمایه گذاری در کشورهای پیشرفته، سرمایه گذاران غربی و شرکتهای بین المللی به همکاری مشترک و سرمایه گذاری در این کشورها راغب بوده اند.
2-6-4- انتقال تکنولوژی در صنعت خودروسازی
سه تغییر اصلی ایجاد شده در صنعت خودرو تاثیری بنیادی در روابط میان خریدار ـ تامین کننده بوجود آورد. اول، بسیاری از تامین کنندگان مسئولیت طراحی تمام محصولات را برعهده گرفتند؛ دوم، از تامین کنندگان انتظار می رفت بیشتر سیستم کامل قطعات یا محصول را بجای تامین قطعاتی خاص انجام دهند و سوم، نتیجتا خریداران، به جهت افزایش کیفیت محصولاتشان، کاهش عیوب و اطمینان از انتقال به موقع نیازمندی های تولیدی شان، بیش از پیش با تامین کنندگان مشارکت کردند.
2-7- روش های ارزیابی و بررسی فرایند انتقال تکنولوژی
ارزیابی روش های انتقال تکنولوژی و عوامل موثر در آن چالشی در زمینه تصمیم گیری چند معیاره است. ]55[ لازم است تا تصمیم گیران به منظور تعیین مناسب ترین تکنولوژی، به طور کامل به جنبه های مختلف شرایط همچون منافع بالقوه، ریسک و هزینه توجه کنند. به علاوه، در دنیای واقعی روابط به هم پیوسته ای میان معیارها وجود خواهد داشت. در این زمینه از روش DEMATEL برای تعیین و ساخت نقشه شبکه روابط پیچیده میان ابعاد / معیارها استفاده می شود. از روش ANP نیز به منظور کنترل استقلال و پیش زمینه موجود میان معیارها و تصمیم گیری در مورد وزن نسبی آنها با استفاده از ابر ماتریس استفاده می شود. ترکیب DEMATEL و ANP شامل ارزیابی ملاحظات اقتصادی و فنی در راستای ارزیابی کارآتر یک تکنولوژی جدید است.
روش ANP، مزایایی را نسبت به روشهای دیگری همچون AHP و MCDM دارد؛ این مزایا مواردی همچون کل نگر و جامع بودن رهیافت آن، به قسمی که همه عوامل و معیارها درگیر از قبل در یک سیستم شبکه ای که وابستگی را میسر می سازد، قرار می گیرند. قدرت این روش در بکارگیری نسبت های خاصی از مقیاس ها است که برهم کنش ها را برای ایجاد پیش بینی صحیح و دسترسی به تصمیم گیری بهتر ممکن می سازد. به علاوه، قابلیت این روش در ارائه راه حل ها در محیط پیچیده تصمیم گیری چند معیاره، به همراه دسترسی به پشتیبانی نرم افزاری کارکردهای آن، توانایی این روش در برآمدن از عهده مشکلات اینچنینی را تایید می نماید. همچنین ثابت شده که این روش در تجهیز دانش تخصصی برای روبرو شدن با مشکلات متعدد تصمیم گیری موفقیت آمیز بوده است. ]10[
جدول 2-3- روشهای ارزیابی تکنولوژی های پیشرفته تر تولیدی
روش ها
مزایا
معایب
اقتصادی
روش بازپرداخت
سهولت جمع اوری داده ها
مزایای استراتژیک و غیراقتصادی را در نظر نمی گیرد.
بازگشت سرمایه
جذابیت (تاثیر) شهودی
تنها جریان نقدینگی را در نظر می گیرد و از مزایای دیگر همچون کیفیت و انعطاف پذیری، چشم پوشی می کند.
ارزش فعلی پرداخت ها و هزینه های آتی
استراتژیک
اهمیت تکنولوژیکی
به داده های فنی کمتری نیازمند است.
نیاز است تا این روشها را به همراه روشهای اقتصادی یا تحلیلی استفاده کنیم زیرا، تنها منافع غیرملموس بلند مدت را در بر می گیرد.
اهداف تجاری
مزیت رقابتی
از اهداف کلی شرکت استفاده می کند.
تحقیق و توسعه
تحلیلی
الگوی های امیتازدهی (AHP)
می توان عدم قطعیت موجود در آینده و تعدد اهداف را در هم آمیخت
به اطلاعات زیادی نیاز دارد.
برنامه ریزی ریاضیاتی
برنامه ریزی عدد صحیح
برنامه ریزی آرمانی
تحلیل پوششی داده ها (DEA)25
در مرحله الگوسازی می توان شرایط مورد بحث را معین ساخت.
معمولا از تحلیل های اقتصادی پیچیده تر است.
روشهای احتمال
نظریه مجموعه فازی
2-7-1- روش DEMTEL فازی
این روش در ابتدا بین سالهای 1972 تا 1979 بوسیله برنامه روشهای علوم و بشر موسسه بازماندگان جنگ26 در ژنو، با هدف مطالعه روی گروه های پیچیده و در هم تنیده مشکل دار توسعه داده شد. روش DEMATEL مبتنی بر گراف های جهت داری است که می توانند عوامل دخیل در یک مساله را به دو گروه علت و معلول تفکیک نمایند. این گراف ها، رابطه وابستگی میان عناصر یک سیستم را می کشند، بطوریکه اعداد روی هر گراف، بیانگر شدت تاثیر یک عنصر بر عنصر دیگر است. ]46[
تکنیک DEMATEL که از انواع روش‌های تصمیم‌گیری بر اساس مقایسه‌های زوجی است، با بهره‌مندی از قضاوت خبرگان در استخراج عوامل یک سیستم و ساختاردهی نظام‌مند به آنها با بکارگیری اصول نظریه گراف‌ها، ساختاری سلسله ‌مراتبی از عوامل موجود در سیستم همراه با روابط تاثیر و تاثر متقابل ارائه می‌دهد، بگونه‌ای که شدت اثر روابط مذکور را به صورت امتیاز عددی معین می‌کند. این روش جهت شناسایی و بررسی رابطه متقابل بین معیارها و ساختن نگاشت روابط شبکه به کارگرفته می‌شود. از آنجا که گرافهای جهتدار روابط عناصر یک سیستم را بهتر میتوانند نشان دهند، لذا تکنیکDEMATEL مبتنی بر نمودارهایی است که میتواند عوامل درگیر را به دو گروه علت و معلول تقسیم نماید و رابطه میان آنها را به صورت یک مدل ساختاری قابل درک درآورد.
2-7-2- مزایای روش DEMATEL
استفاده از روش مزبور نسبت به دیگر روشهای تصمیم گیری چند معیاره مزایایی را در خود دارد؛ از آن جمله:
2-7-2-1- درنظر گرفتن ارتباطات متقابل:
مزیت این روش نسبت به تکنیک تحلیل

مطلب مشابه :  پایان نامه با کلید واژگانرضایت شغل، رضایت شغلی، بازنشستگی

دیدگاهتان را بنویسید